Szczepienie przeciw grypie należy – zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych – do szczepień zalecanych, tzn. koszty jego zakupu, ponosi w całości osoba chcąca się zaszczepić. Szczepionki przeciwko grypie dostępne w Polsce są szczepionkami trójskładnikowymi, inaktywowanymi zawierającymi jedynie fragment wirusa grypy. Poziom przeciwciał antygrypowych pojawia się już 7 dnia po zaszczepieniu i wzrasta w miarę upływu czasu.

W Polsce szczepieniom przeciwko grypie w sezonie 2012/2013 poddało się ok. 3,7% osób, co stawia nas na przedostatnim miejscu w Europie.

Grypa jest ostrą chorobą zakaźną, wywoływaną przez wirusy grypy typu A (AH1N1), A (H3N2) i B oraz C. Sezon wzmożonych zachorowań na grypę trwa od października do kwietnia następnego roku. Szczyt zachorowań przypada między styczniem a marcem.

Objawy grypy

  • ogólne – wysoka gorączka, dreszcze, bóle mięśni, bóle głowy, uczucie rozbicia i osłabienia, złe samopoczucie,
  • objawy ze strony układu oddechowego – suchy kaszel, ból gardła i nieżyt nosa,
  • u małych dzieci obraz kliniczny może być niecharakterystyczny – obejmuje zmienione zachowanie dziecka, senność lub rozdrażnienie, brak apetytu, wymioty.

Powikłania pogrypowe

  • zapalenia ucha środkowego oraz angina paciorkowcowa,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie mózgu i opon mózgowych.

Powikłania pogrypowe mogą wystąpić u każdego, niezależnie od wieku i stanu zdrowia. Ryzyko powikłań jest szczególnie wysokie u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych, przewlekle chorych i o obniżonej odporności (np. zakażeni HIV).

Śmiertelność grypy sezonowej wynosi 0,1% – 0,5%, tzn. umiera 1-5 na 1000 osób, które zachorowały, przy czym 90% zgonów występuje u osób po 60. roku życia.

Profilaktyka

W celu zapobieżenia zachorowaniu i dalszemu szerzeniu się grypy sezonowej zaleca się:

  • regularne, coroczne szczepienie przeciwko grypie,
  • unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi,
  • w przypadku wystąpienia objawów grypowych pozostanie w domu,
  • zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu oraz kichania,
  • regularne mycie rąk.

Leczenie

Zaleca się pozostanie w domu i odpoczynek, picie dużej ilości płynów, stosowanie niesterydowych środków przeciwzapalnych. Ponieważ antybiotyki są nieskuteczne, leczenie jest główne objawowe.

Uwaga! U dzieci poniżej 16. roku życia nie należy stosować salicylanów, ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Rey`a. U małych dzieci niezwykle istotne jest nawadnianie i obniżanie gorączki, która może doprowadzić do wystąpienia drgawek gorączkowych. W przypadku osób należących do grup ryzyka lekarz może zadecydować o zastosowaniu leków antywirusowych (oseltamivir, zanamivir).

Więcej informacji na temat grypy na stronie Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Grypy.

Prof. dr hab. Lidia Brydak, prof. zw.
Kierownik Zakładu Badań Wirusów Grypy, Kierownik Krajowego Ośrodka ds. Grypy, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - PZH. Wybitny znawca problematyki z zakresu wirusa grypy, żarliwy propagator profilaktyki przeciwgrypowej, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Wakcynologii. Jest autorem jedynego 492 stronicowego opracowania książkowego w języku polskim dotyczącego grypy i jej profilaktyki, który jest wynikiem ponad czterdziestoletnich żmudnych badań eksperymentalnych prowadzonych z klinicystami przy ścisłej współpracy z międzynarodowymi centrami grypowymi.