Co to jest gorączka denga i gorączka chikungunya? Gorączka denga  oraz chikungunya są chorobami wirusowymi przenoszonymi przez komary, głównie  z gatunków Aedes . Z ich powodu choruje na świecie 50 do 100 mln osób rocznie.

Komary, które przenoszą wirusy dengi i gorączki chikungunya wykazują aktywność w ciągu dnia, szczególnie rano i wieczorem. Te same gatunki komarów są także wektorami dla wirusa Zika, a w przypadku A.aegypti także dla wirusa żółtej gorączki.

Obie choroby charakteryzują się bardzo zbliżonymi objawami, które zwykle pojawiają się po kilku dniach (3-7) od ukąszenia przez zakażone gatunki komarów. Występuje gorączka i ból głowy oraz w różnym nasileniu bóle stawów i mięśni kończyn oraz wysypka na ciele. W przypadku gorączki denga możliwy jest także ciężki przebieg choroby, któremu towarzyszą objawy krwotoczności oraz wstrząs.

Jaka jest aktualna sytuacja?

Denga  oraz chikungunya występują stale (endemicznie) na obszarach tropikalnych i subtropikalnych w Azji Południowo-Wschodniej, Ameryce Południowej i Centralnej, w regionie Pacyfiku  i Afryce.
W Europie odnotowuje się przede wszystkim zachorowania zawleczone przez podróżnych powracających  z regionów stałego występowania tych chorób. Jednakże w ostatnich latach w krajach basenu Morza Śródziemnego (Francja , Włochy, Chorwacja) odnotowuje się także pojedyncze przypadki rodzime (niezawleczone). Jest to związane z tym, że niektóre gatunki komarów, typowe wcześniej dla klimatu tropikalnego i subtropikalnego, w wyniku zmian klimatycznych zostały wprowadzone na obszar basenu Morza Śródziemnego. W dogodnych okolicznościach mogą one uczestniczyć w transmisji wirusów dengi i chikungunya, szczególnie w miesiącach letnich kiedy sprzyjają temu zarówno warunki klimatyczne jak również zwiększone zaludnienie regionów popularnych turystycznie.

W 2018 r. jak dotąd nie odnotowano na terenie Europy rodzimych zachorowań na dengę ani tych wywołanych wirusem chikungunya. Pojedyncze rodzime przypadki dengi wystąpiły w 2010 r. w Chorwacji i Francji oraz  2013 r. i 2014 r. we Francji. Epidemia rodzimych zachorowań na dengę wystąpiła w 2012 r. na portugalskiej wyspie Madera.

Lokalne ogniska rodzimych przypadków gorączki chikungunya stwierdzano w miesiącach letnich w 2017 r. we Francji (region Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże) i Włoszech (region Lacjum -miasta Rzym, Anzio, Latina,  regionie Kalabria – miasto Guardavalle oraz regiony Emilia-Romania i Marche). Ogniska zachorowań we Francji i Włoszech nie były ze sobą powiązane epidemiologicznie. Rodzime przypadki gorączki chikungunya stwierdzano w Europie  także w sierpniu 2007 r. w północno-wschodnich Włoszech, na południu Francji w 2010 r., a także we Francji w 2014 i 2015 r. w regionie Langwedocja-Roussillon.

Zalecenia dla podróżujących

Przed podróżą

Przed podróżą należy skontaktować się z lekarzem medycyny podróży lub lekarzem medycyny tropikalnej, który udzieli informacji nt. zasad przygotowania się do podróży. Wizyta  u tego specjalisty powinna odbyć się nie później niż 6-8 tyg. przed planowaną podróżą, co pozwoli na przyjęcie zalecanej przez lekarza profilaktyki

Zapobieganie zachorowaniu w trakcie pobytu

Ponieważ szczepionka przeciwko dendze nie jest dopuszczona do obrotu w Europie i nie istnieje szczepionka przeciwko gorączce chikungunya oraz nie ma profilaktyki lekowej przeciwko ww. chorobom, osoby wyjeżdżające w rejony endemiczne dla gorączki denga i chikungunya powinny stosować się do rekomendacji, które obowiązują w przypadku chorób tropikalnych przenoszonych przez komary:

  • używaj repelentów w celu uniknięcia pogryzienia przez komary zarówno w ciągu dnia jak i w nocy, podczas przebywania na zewnątrz jak i wewnątrz pomieszczeń,  
  • noś odpowiedni ubiór chroniący przed pokąsaniem przez komary (ubrania jasne, najlepiej zakrywające ciało z długimi nogawkami i rękawami, zakrywające stopy, nakrycie głowy),
  • używaj moskitier,
  • pozostawaj w pomieszczeniach (najlepiej klimatyzowanych lub posiadających wiatraki) w okresie pór dnia, w których aktywność komarów jest największa,
  • w razie zachorowania w trakcie pobytu należy natychmiast poprosić o pomoc lekarską.

Po powrocie

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów chorobowych po powrocie należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, informując o przebytej podróży.


Informacje dotyczące bezpieczeństwa w czasie podróży znajduje się na stronach Ministerstwa Spraw Zagranicznych „Polak za granicą” oraz „Odyseusz”.

Informacja opracowana na podstawie materiałów ECDC z kwietnia 2018 r.