Co to jest cholera? Cholera to ostro przebiegająca choroba zakaźna wywoływana przez bakterie – przecinkowce cholery. Okres wylęgania choroby wynosi od kilkunastu godzin do 5 dni, przeważnie 2-3 dni. Głównym objawem choroby jest biegunka, jednak ciężkość towarzyszących symptomów może być różna.

Choroba zaczyna się nagle i gwałtownie, nie towarzyszy jej gorączka. W postaci typowej dominuje biegunka bez bólów brzucha oraz często także obfite wymioty. Prowadzi to do znacznego odwodnienia, które manifestuje się suchością błon śluzowych, zmniejszeniem elastyczności skóry, kurczami mięśni. W przypadku braku uzupełnienia traconych płynów może dojść do zgonu. Częściej występują postaci atypowe cholery, przebiegające wyłącznie z biegunką, czy w postaci poronnej, szczególnie u dzieci. U ok. 75 % osób zakażonych mogą nie występować objawy choroby.

Do zakażenia człowieka dochodzi poprzez spożycie żywności zanieczyszczonej bezpośrednio lub pośrednio kałem, albo wymiocinami osoby zakażonej lub poprzez wypicie skażonej wody. Rzadziej choroba występuje po spożyciu surowych lub niedogotowanych skorupiaków – krabów, krewetek  i innych owoców morza odławianych w przybrzeżnych wodach.

Jaka jest obecnie sytuacja?

Zachorowania na cholerę występują regularnie od kilku lat w krajach na kontynencie afrykańskim, w krajach Ameryki Centralnej oraz w Azji. Według danych WHO globalną liczbę zachorowań na cholerę szacuje się na od 1,3 do 4 mln. przypadków rocznie, spośród których 21 tys. do 143 tys. jest śmiertelnych.

Z powodu kryzysu humanitarnego na znaczną skalę obszarami szczególnie dotkniętymi ogniskami cholery są państwa Półwyspu Somalijskiego oraz Zatoki Adeńskiej (w szczególności Jemen, Somalia, Etiopia) oraz Demokratyczna Republika Konga, Zambia, Tanzania, Kenia, Mozambik, Zimbabwe, Malawi, Angola. Spośród krajów kontynentu amerykańskiego, najwięcej przypadków cholery odnotowuje się wciąż na Haiti.

Zalecenia dla podróżujących

Przed podróżą

Przed podróżą należy skontaktować się z lekarzem medycyny podróży lub lekarzem medycyny tropikalnej, który udzieli informacji nt. zasad przygotowania się do podróży. Wizyta u tego specjalisty powinna odbyć się nie później niż 6-8 tyg. przed planowaną podróżą, co pozwoli na przyjęcie zalecanej przez lekarza profilaktyki.

Zapobieganie zachorowaniu w trakcie pobytu:

  • przestrzegaj zasad higieny osobistej (np. myj ręce wodą z mydłem przed przyrządzaniem i spożywaniem posiłków, po wyjściu z toalety, po zmianie pieluchy u dziecka),
  • jedz tylko żywność poddaną właściwej obróbce termicznej (gotowaną, pieczoną, duszoną, dobrze wysmażoną),
  • używaj tylko wody przegotowanej lub butelkowanej,
  • pij tylko przegotowaną wodę lub napoje z fabrycznie zamkniętych butelek,
  • zastosuj specjalne tabletki do odkażania wody w przypadku konieczności skorzystania z wody nieprzegotowanej, pochodzącej z niewiadomego źródła (tabletki są dostępne w aptekach – zaopatrz się w nie przed wyjazdem),
  • nie spożywaj surowych lub półsurowych ryb i owoców morza,
  • nie używaj kostek lodu sporządzonych z nieprzegotowanej wody lub soków,   
  • nie kupuj produktów żywnościowych lub napojów z przydrożnych straganów,
  • utrzymuj porządek w swoim otoczeniu, w szczególności dbaj o czystość w pomieszczeniach takich jak kuchnia i łazienka,
  • w razie zachorowania w trakcie pobytu należy natychmiast poprosić o pomoc lekarską.

Po powrocie

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów chorobowych po powrocie należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, informując o przebytej podróży.


Informacje dotyczące bezpieczeństwa w czasie podróży znajdują się na stronach Ministerstwa Spraw Zagranicznych „Polak za granicą” oraz „Odyseusz.

Informacja opracowana na podstawie materiałów WHO i ECDC z lutego 2018 r.