Zachorowania na COVID-19 (zapalenie płuc spowodowane nowym koronawirusem SARS-CoV-2)

W dniu 31 grudnia 2019 r. w Wuhan, w prowincji Hubei, w Chinach zgłoszono grupę przypadków zapalenia płuc o nieznanej etiologii. W dniu 9 stycznia 2020 r. Chińskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób ogłosiło, że czynnikiem, który wywołał epidemię choroby (COVID-19) jest nowy koronawirus (SARS-CoV-2).

W okresie od 31 grudnia 2019 r. do 27 kwietnia 2020 r. odnotowano łącznie 2 914 507 potwierdzonych przypadków COVID-19, w tym 205 923 zgony (7,1%) (Tab.1).
Najwięcej zgonów zgłoszono w następujących krajach: Stany Zjednoczone (54 876), Włochy (26 644), Hiszpania (23 190),  Francja (22 856), Wielka Brytania (20 732) i Belgia (7 094).

Tab.1. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Region Places reporting cases Cases Deaths Confirmed cases in the last 14 days
Africa Algeria 3382 425 1468
Africa Angola 26 2 7
Africa Benin 64 1 29
Africa Botswana 22 1 9
Africa Burkina_Faso 632 42 135
Africa Burundi 15 1 10
Africa Cameroon 1621 56 801
Africa Cape_Verde 106 1 96
Africa Central_African_Republic 19 0 8
Africa Chad 46 0 31
Africa Congo 200 8 130
Africa Cote_dIvoire 1150 14 576
Africa Democratic_Republic_of_the_Congo 459 28 225
Africa Djibouti 1023 2 809
Africa Egypt 4319 307 2254
Africa Equatorial_Guinea 258 1 237
Africa Eritrea 39 0 5
Africa Eswatini 59 1 45
Africa Ethiopia 123 3 52
Africa Gabon 176 3 119
Africa Gambia 10 1 1
Africa Ghana 1550 11 984
Africa Guinea 1094 7 844
Africa Guinea_Bissau 53 1 14
Africa Kenya 355 14 158
Africa Liberia 124 12 74
Africa Libya 61 2 36
Africa Madagascar 124 0 18
Africa Malawi 34 3 21
Africa Mali 389 23 273
Africa Mauritania 7 1 0
Africa Mauritius 332 9 8
Africa Morocco 4065 161 2404
Africa Mozambique 76 0 55
Africa Namibia 16 0 0
Africa Niger 696 29 167
Africa Nigeria 1273 40 950
Africa Rwanda 191 0 65
Africa Sao_Tome_and_Principe 8 0 4
Africa Senegal 671 9 391
Africa Seychelles 11 0 1
Africa Sierra_Leone 93 4 83
Africa Somalia 436 23 411
Africa South_Africa 4546 87 2373
Africa South_Sudan 6 0 2
Africa Sudan 237 21 218
Africa Togo 98 6 22
Africa Tunisia 949 38 242
Africa Uganda 79 0 25
Africa United_Republic_of_Tanzania 300 10 268
Africa Western_Sahara 6 0 6
Africa Zambia 88 3 45
Africa Zimbabwe 31 4 17
America Anguilla 3 0 0
America Antigua_and_Barbuda 24 3 3
America Argentina 3767 186 1564
America Aruba 100 2 8
America Bahamas 80 11 33
America Barbados 79 6 8
America Belize 18 2 4
America Bermuda 109 5 52
America Bolivia 950 50 620
America Bonaire, Saint Eustatius and Saba 6 0 3
America Brazil 61888 4205 39719
America British_Virgin_Islands 6 1 3
America Canada 46884 2560 22519
America Cayman_Islands 70 1 17
America Chile 13331 189 6118
America Colombia 5379 243 2603
America Costa_Rica 695 6 100
America Cuba 1369 54 700
America Curaçao 16 1 2
America Dominica 16 0 0
America Dominican_Republic 6135 278 3168
America Ecuador 22719 576 15253
America El_Salvador 298 8 173
America Falkland_Islands_(Malvinas) 13 0 8
America Greenland 11 0 0
America Grenada 18 0 4
America Guatemala 500 15 344
America Guyana 74 8 29
America Haiti 72 6 39
America Honduras 661 61 264
America Jamaica 350 7 278
America Mexico 14677 1351 10016
America Montserrat 11 1 0
America Nicaragua 13 3 4
America Panama 5779 165 2379
America Paraguay 228 9 81
America Peru 27517 728 19998
America Puerto_Rico 1416 84 519
America Saint_Kitts_and_Nevis 15 0 3
America Saint_Lucia 15 0 0
America Saint_Vincent_and_the_Grenadines 14 0 2
America Sint_Maarten 74 13 24
America Suriname 10 1 0
America Trinidad_and_Tobago 116 8 3
America Turks_and_Caicos_islands 11 1 2
America United_States_of_America 965910 54876 408339
America United_States_Virgin_Islands 55 3 4
America Uruguay 606 15 141
America Venezuela 325 10 144
Asia Afghanistan 1531 68 924
Asia Bahrain 2647 8 1511
Asia Bangladesh 5416 145 4795
Asia Bhutan 7 0 2
Asia Brunei_Darussalam 138 1 2
Asia Cambodia 122 0 0
Asia China 84199 4639 990
Asia India 27892 872 18740
Asia Indonesia 8882 743 4641
Asia Iran 90481 5710 18795
Asia Iraq 1820 87 468
Asia Israel 15398 199 4253
Asia Japan 13385 351 6130
Asia Jordan 447 7 58
Asia Kazakhstan 2717 25 1756
Asia Kuwait 3075 20 1841
Asia Kyrgyzstan 695 8 276
Asia Laos 19 0 0
Asia Lebanon 707 24 77
Asia Malaysia 5780 98 1097
Asia Maldives 214 0 194
Asia Mongolia 38 0 22
Asia Myanmar 146 5 105
Asia Nepal 52 0 40
Asia Oman 1998 10 1399
Asia Pakistan 13328 281 7954
Asia Palestine 495 2 227
Asia Philippines 7579 501 2931
Asia Qatar 10287 10 7308
Asia Saudi_Arabia 17522 139 13060
Asia Singapore 13624 12 11092
Asia South_Korea 10738 243 201
Asia Sri_Lanka 523 7 313
Asia Syria 43 3 18
Asia Taiwan 429 6 41
Asia Thailand 2922 51 343
Asia Timor_Leste 24 0 22
Asia Turkey 110130 2805 53174
Asia United_Arab_Emirates 10349 76 6226
Asia Uzbekistan 1887 8 1022
Asia Vietnam 270 0 6
Asia Yemen 1 0 0
Europe Albania 726 28 280
Europe Andorra 740 40 102
Europe Armenia 1808 29 795
Europe Austria 15189 542 1252
Europe Azerbaijan 1645 21 547
Europe Belarus 10463 72 7885
Europe Belgium 46134 7094 16487
Europe Bosnia_and_Herzegovina 1516 58 509
Europe Bulgaria 1300 56 625
Europe Croatia 2030 55 430
Europe Cyprus 817 17 184
Europe Czechia 7404 221 1413
Europe Denmark 8575 422 2401
Europe Estonia 1643 49 334
Europe Faroe_Islands 187 0 3
Europe Finland 4576 190 1602
Europe France 124575 22856 29172
Europe Georgia 486 6 229
Europe Germany 155193 5750 32177
Europe Gibraltar 141 4 12
Europe Greece 2506 130 392
Europe Guernsey 247 13 29
Europe Holy_See 9 0 1
Europe Hungary 2583 280 1125
Europe Iceland 1792 10 91
Europe Ireland 19262 1087 9607
Europe Isle_of_Man 308 18 80
Europe Italy 197675 26644 41312
Europe Jersey 281 19 68
Europe Kosovo 763 21 401
Europe Latvia 812 12 161
Europe Liechtenstein 83 1 3
Europe Lithuania 1449 41 387
Europe Luxembourg 3723 88 442
Europe Malta 448 4 70
Europe Moldova 3408 96 1746
Europe Monaco 94 4 1
Europe Montenegro 321 7 49
Europe Netherlands 37845 4475 12258
Europe North_Macedonia 1386 61 558
Europe Norway 7505 193 1090
Europe Poland 11617 535 4943
Europe Portugal 23864 903 7279
Europe Romania 11036 608 4736
Europe Russia 80949 747 65179
Europe San_Marino 538 41 182
Europe Serbia 8042 156 4412
Europe Slovakia 1379 18 637
Europe Slovenia 1407 82 202
Europe Spain 207634 23190 43045
Europe Sweden 18640 2194 8157
Europe Switzerland 28978 1336 3758
Europe Ukraine 9009 220 6232
Europe United_Kingdom 152840 20732 68561
Oceania Australia 6713 83 391
Oceania Fiji 18 0 2
Oceania French_Polynesia 57 0 4
Oceania Guam 142 5 9
Oceania New_Caledonia 18 0 0
Oceania New_Zealand 1122 19 58
Oceania Northern_Mariana_Islands 14 2 3
Oceania Papua_New_Guinea 8 0 6
Other Cases_on_an_international_conveyance_Japan 696 7 0
Total 2914507 205923 1108681

Ryc.1. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Ryc.2. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Ryc. 3. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Ryc. 4. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej, 14-dniowej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC

Tab. 2 Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC)

EU/EEA and the UK Sum of Cases Sum of Deaths Reported cases per 100 000 population Reported deaths per 100 000 population
Spain 207634 23190 444.3864 49.63215
Italy 197675 26644 327.1071 44.08975
Germany 155193 5750 187.142 6.933732
United_Kingdom 152840 20732 229.8726 31.1811
France 124575 22856 185.9682 34.11993
Belgium 46134 7094 403.9023 62.10784
Netherlands 37845 4475 219.633 25.97061
Portugal 23864 903 232.1003 8.782541
Ireland 19262 1087 396.8677 22.39618
Sweden 18640 2194 183.047 21.54534
Austria 15189 542 171.6846 6.126345
Poland 11617 535 30.58832 1.40869
Romania 11036 608 56.67062 3.122122
Denmark 8575 422 147.91 7.279067
Norway 7505 193 141.2218 3.631686
Czechia 7404 221 69.68015 2.079864
Finland 4576 190 82.92785 3.443245
Luxembourg 3723 88 612.6096 14.48016
Hungary 2583 280 26.44136 2.866273
Greece 2506 130 23.36016 1.21182
Croatia 2030 55 49.64053 1.344941
Iceland 1792 10 506.8246 2.828262
Estonia 1643 49 124.3864 3.709637
Lithuania 1449 41 51.94418 1.46978
Slovenia 1407 82 68.05742 3.966388
Slovakia 1379 18 25.31664 0.330456
Bulgaria 1300 56 18.5074 0.797242
Cyprus 817 17 68.69789 1.429454
Latvia 812 12 42.14806 0.622878
Malta 448 4 92.65196 0.82725
Liechtenstein 83 1 218.9396 2.637826
Total 1071536 118479

 

Ryc.5. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 27 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Spośród potwierdzonych przypadków COVID-19 w Chinach, 3,8% (1716/44672) stanowili pracownicy opieki zdrowotnej. Spośród nich 14,8% miało ciężką postać choroby lub było w stanie krytycznym, a 5% osób z ciężką postacią choroby zmarło. Najnowsze dane z Włoch pokazują, że 9% przypadków COVID-19 to pracownicy opieki zdrowotnej, a w regionie Lombardii do 20%. W Hiszpanii pracownicy opieki zdrowotnej stanowią aż 26% przypadków COVID-19. W holenderskim badaniu pracownicy opieki zdrowotnej zostali przebadani dobrowolnie na COVID-19, a 6% z nich uzyskało wynik pozytywny.

Objawy COVID-19

Objawy COVID-19 obejmowały gorączkę, kaszel, duszności, ból mięśni, zmęczenie. Badania RTG klatki piersiowej wykazały typowe cechy wirusowego zapalenia płuc z rozlanymi obustronnymi naciekami.

Zgodnie z danymi WHO z dnia 1 marca 2020 r., większość pacjentów z COVID-19 to osoby dorosłe. Spośród 44672 pacjentów z Chin z potwierdzoną infekcją, 2,1% było w wieku poniżej 20 lat. Najczęściej zgłaszanymi objawami były gorączka, suchy kaszel i duszność, a większość pacjentów (80%) doświadczyła łagodnej postaci choroby. U około 14% zakażenie przebiegało w postaci ciężkiej choroby, a 5% chorych było w stanie krytycznym. Wczesne doniesienia sugerowały, iż nasilenie się choroby powiązane jest z wiekiem (> 60 lat) i chorobą współistniejącą.

Do 21 kwietnia 2020 r. do Europejskiego Systemu Nadzoru (TESSy) zgłoszono 389 850 przypadków COVID-19 potwierdzonych laboratoryjnie. Informacje na temat objawów były dostępne dla 100 233 przypadków z 12 krajów; większość przypadków pochodziła z Niemiec (94%), Portugalii (3%) i Czech (2%). Wśród tych przypadków najczęściej zgłaszanym objawem klinicznym była gorączka/dreszcze (48,7%), suchy lub mokry kaszel (24%), ból gardła (11,8%), ogólne osłabienie (8,4%), ból (6,9%), katar (3,6%) i biegunka (1,7%).

Dzieci stanowiły bardzo mały odsetek z 266 393 przypadków zgłoszonych do TESSy do dnia 6 kwietnia 2020 r. (o znanym wieku (<10 lat (1,1%), 10–19 lat (2,5%)). Wśród dzieci dominują łagodne objawy oddechowe lub żołądkowo-jelitowe.

Ciężka postać choroby i hospitalizacja

W Chinach i Stanach Zjednoczonych hospitalizacja wystąpiła w 10,6% i 20,7–31,4% zgłoszonych przypadków COVID-19. Doniesiono, że mediana długości pobytu na oddziałach intensywnej terapii wynosi około siedmiu dni dla osób, które przeżyły, i ośmiu dni dla osób, które zmarły.

Według danych z Wielkiej Brytanii, bazując na 690 przypadkach osób w stanie krytycznym, pobyt na oddziale intensywnej terapii wyniósł 4 dni dla osób, które przeżyły i 5 dni dla osób, które zmarły.

Wśród wszystkich przypadków z krajów UE/EOG i Wielkiej Brytanii:

  • Hospitalizacja wystąpiła w 32% (48 755 z 152 375) przypadków zgłoszonych z 26 krajów.
  • Ciężka choroba (wymagająca intensywnej terapii i / lub wsparcia układu oddechowego) stanowi 2 859 z 120 788 (2,4%) przypadków zgłoszonych z 16 krajów.

Wśród hospitalizowanych przypadków:

  • Ciężką chorobę zgłoszono w 9,2% (3 567 z 38 960) przypadków hospitalizowanych z 19 krajów.
  • Śmierć nastąpiła w 1005 spośród 9368 (11%) przypadków hospitalizowanych z 21 krajów.

Odsetki hospitalizacji według wieku we wszystkich przypadkach na podstawie danych TESSy wykazały podwyższone ryzyko wśród osób w wieku 60 lat i starszych.

Grupy podwyższonego ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci

Bezwzględna liczba zgonów była wyższa wśród osób w wieku powyżej 65 lat. Osoby w wieku 65–79 lat stanowiły 44% wszystkich zgonów, a osoby w wieku 80 lat i powyżej – 46%.

Dane z Włoch, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Holandii potwierdzają wcześniejsze doniesienia dot.  grup podwyższonym ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci. Do tych grup należą osoby starsze powyżej 70. roku życia oraz osoby z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca , choroby sercowo-naczyniowe, przewlekłe choroby układu oddechowego, stan upośledzenia odporności, choroba nowotworowa oraz otyłość (73,4% osób w stanie krytycznym z BMI 30–40+).

Przenoszenie
Wirus przenosi się drogą kropelkową.

RNA wirusa wykrywano w kale , krwi pełnej , surowicy , ślinie, próbkach z noso-gardzieli i moczu. Należy zauważyć, że wykrycie RNA wirusa za pomocą PCR nie jest równoznaczne z zakaźnością, chyba że zakaźne cząsteczki wirusa zostaną potwierdzone przez izolację wirusa i hodowlę z poszczególnych próbek.

Okres inkubacji
Okres inkubacji trwa najczęściej 5–6 dni (1–14 dni). W jednym z badań wykazano, że u 97,5% osób z zakażeniem SARS-CoV-2 objawy kompatybilne z COVID-19 pojawiają się w ciągu 11,5 dnia.

Zapobieganie i kontrola zakażeń w społeczeństwie

Istnieją dowody, bazujące na innych zakażeniach układu oddechowego, że środki podejmowane przez dane osoby, takie jak rygorystyczna higiena rąk, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania oraz stosowanie masek na twarz, podczas choroby, przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka przeniesienia/zakażenia SARS-CoV-2.

  • Rygorystyczne mycie rąk, unikanie dotykania twarzy, oczu i ust oraz odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania są nadal zalecane jako jedne z głównych środków zapobiegania i kontroli zakażeń w społeczeństwie.
  • Stosowanie medycznych masek na twarz powinno być traktowane priorytetowo dla pracowników opieki zdrowotnej. Ponadto, gdy maska jest noszona przez osobę z objawami oddechowymi, ​​zmniejsza ryzyko zarażenia innych przed zasięgnięciem porady lekarskiej, podczas oceny lekarskiej i do momentu umieszczenia w izolacji.
  • Stosowanie masek na twarz w miejscach publicznych może służyć jako środek kontroli źródła zakażenia, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się infekcji w społeczeństwie poprzez minimalizację wydalania kropelek oddechowych przez osoby zakażone, u których nie wystąpiły jeszcze objawy lub u których nie występują objawy.
  • Używanie masek na twarz przez społeczeństwo powinno być traktowane jedynie jako środek uzupełniający, a nie jako zamiennik zalecanych już środków zapobiegawczych, w tym zachowanie bezpiecznej odległości, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania, skrupulatna higiena rąk i unikanie dotykania twarzy, nosa, oczu i ust.
  • Można rozważyć użycie niemedycznych masek na twarz, zwłaszcza jeśli – ze względu na problemy z zaopatrzeniem – medyczne maski na twarz muszą być traktowane priorytetowo w celu użycia ich jako środki ochrony indywidualnej dla pracowników opieki zdrowotnej.
  • Odpowiednie stosowanie masek na twarz jest kluczem do skutecznych działań zapobiegawczych i można je poprawić poprzez kampanie edukacyjne.

Koronawirus SARS-CoV-2 jest wirusem osłonkowym, podatnym na działanie wszystkich rozpuszczalników lipidów (tłuszczów). Należy pamiętać o częstym myciu rąk wodą z mydłem lub dezynfekować je środkiem na bazie alkoholu.

Instrukcja jak poprawnie i skutecznie myć ręce znajduje się poniżej.