Wykaz środków zastępczych, nowych substancji psychoaktywnych i innych substancji psychoaktywnych zidentyfikowanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w „nowych narkotykach”.

W dniu 21 sierpnia 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych, które objęło większość substancji przedstawionych
w przedmiotowym wykazie.

Na podstawie informacji gromadzonych przez Główny Inspektorat Sanitarny w sprawie identyfikowanych substancji psychoaktywnych oraz częstotliwości ich pojawiania się
w produktach wynika, że w 2019 r. klasyfikację najczęściej ujawnianych substancji obejmowały związki chemiczne o nazwach: MDMB-CHMICA, HEX-EN, 4-CEC, PV8, 4F-α-PVP.

Wymienione substancje reprezentują grupę syntetycznych kannabinoidów (imitują działanie marihuany czy haszyszu) oraz syntetycznych katynonów (psychostymulanty o działaniu podobnym do kokainy czy amfetaminy).

Z analizy badań wynika, że w 2019 r. wykryto 951 substancji psychoaktywnych, z których na „listę TOP 5” wybrano te, które wystąpiły najczęściej. Warto podkreślić, że
5 najpopularniejszych substancji psychoaktywnych stanowi 30,92% wszystkich zidentyfikowanych substancji psychoaktywnych w 2019 r. (wykres 1.)

Większość wyżej przedstawionych substancji tj. MDMB-CHMICA, HEX-EN, 4-CEC, PV8
w związku z zagrożeniem zdrowia publicznego stwarzanym przez środki zastępcze zostały ocenione przez Zespół ds. oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych
z używaniem nowych substancji psychoaktywnych, którego przewodniczącym jest Główny Inspektor Sanitarny. Członkowie Zespołu opracowali karty oceny substancji oraz merytoryczne raporty za pośrednictwem, których poinformowali, że zażycie powyższych substancji stanowi poważne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi.


Dane z działalności Państwowej Inspekcji Sanitarnej w sprawie dopalaczy w latach 2011 – 2018 

Rok Liczba przeprowadzonych kontroli Liczba zabezpieczonych opakowań produktów Liczba pobranych próbek badań Liczba podmiotów oferujących w sprzedaży środki zastępcze Kwota nałożonych kar Liczba zawiadomień skierowanych do organów
2018 447 11 673 1 134 38 9701762 31
2017 562 36 786 1 711 92 13 922 870 59
2016 897 38 623 1 222 110 14 162 100 101
2015 1 425 73 295 2 590 224 25 128 000 135
2014 651 52 714 1 630 204 14 007 100 79
2013 779 28 402 1 448 134 10 669 370 59
2012 548 16 141 443 103 495 000
2011 335 1819 35 11 0 0

Mapa 1. Liczba podejrzeń zatruć dopalaczami z podziałem na województwa w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Średnia krajowa w całym 2018 roku wyniosła 11,08 przypadków na 100 tysięcy.

Mapa 2. Liczba podejrzeń zatruć dopalaczami z podziałem na województwa w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Średnia krajowa w całym 2017 roku wyniosła 11,00 przypadków na 100 tysięcy.

Mapa 3. Liczba podejrzeń zatruć dopalaczami z podziałem na województwa w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Średnia krajowa w całym 2016 roku wyniosła 11,19 przypadków na 100 tysięcy.

Mapa 4. Liczba podejrzeń zatruć dopalaczami z podziałem na województwa w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Średnia krajowa w całym 2015 roku wyniosła 18,92 przypadków na 100 tysięcy.

Mapa 5.Liczba podejrzeń zatruć dopalaczami z podziałem na województwa w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców. Średnia krajowa w całym 2014 roku wyniosła 6,29 przypadków na 100 tysięcy.