Zachorowania na COVID-19 (zapalenie płuc spowodowane nowym koronawirusem SARS-CoV-2)

W dniu 31 grudnia 2019 r. w Wuhan, w prowincji Hubei, w Chinach zgłoszono grupę przypadków zapalenia płuc o nieznanej etiologii. W dniu 9 stycznia 2020 r. Chińskie Centrum ds. Zapobiegania i kontroli Chorób ogłosiło, że czynnikiem, który wywołał epidemię choroby (COVID-19) jest nowy koronawirus (SARS-CoV-2).

W okresie od 31 grudnia 2019 r. do 16 kwietnia 2020 r. odnotowano łącznie 2 029 930 potwierdzonych przypadków COVID-19, w tym 136 320 zgonów (6,7 %) (Tab.1).
Najwięcej zgonów zgłoszono w następujących krajach: Stany Zjednoczone (30 985), Włochy (21 647), Hiszpania (18 579),  Francja (17 167), Wielka Brytania (12 868) i Iran (4 777).

Tab.1. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 16 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Region Places reporting cases Cases Deaths Confirmed cases in the last 14 days
Africa Algeria 2160 336 1313
Africa Angola 19 2 11
Africa Benin 35 1 22
Africa Botswana 13 1 9
Africa Burkina_Faso 542 32 281
Africa Burundi 5 1 3
Africa Cameroon 855 17 622
Africa Cape_Verde 55 1 49
Africa Central_African_Republic 11 0 3
Africa Chad 27 0 20
Africa Congo 117 5 95
Africa Cote_dIvoire 654 6 464
Africa Democratic_Republic_of_the_Congo 267 22 144
Africa Djibouti 435 2 401
Africa Egypt 2505 183 1795
Africa Equatorial_Guinea 51 0 36
Africa Eritrea 35 0 17
Africa Eswatini 16 0 7
Africa Ethiopia 85 3 56
Africa Gabon 87 1 69
Africa Gambia 9 1 5
Africa Ghana 641 8 446
Africa Guinea 404 1 374
Africa Guinea_Bissau 43 0 34
Africa Kenya 225 10 144
Africa Liberia 59 6 53
Africa Libya 48 1 38
Africa Madagascar 110 0 56
Africa Malawi 16 2 16
Africa Mali 148 13 120
Africa Mauritania 7 1 2
Africa Mauritius 324 9 170
Africa Morocco 2024 127 1370
Africa Mozambique 29 0 19
Africa Namibia 16 0 3
Africa Niger 584 14 510
Africa Nigeria 407 12 256
Africa Rwanda 136 0 54
Africa Sao_Tome_and_Principe 4 0 4
Africa Senegal 314 2 124
Africa Seychelles 11 0 1
Africa Sierra_Leone 13 0 12
Africa Somalia 80 5 75
Africa South_Africa 2506 34 1126
Africa South_Sudan 4 0 4
Africa Sudan 32 5 25
Africa Togo 81 3 45
Africa Tunisia 780 35 386
Africa Uganda 55 0 11
Africa United_Republic_of_Tanzania 88 4 68
Africa Zambia 48 2 12
Africa Zimbabwe 23 3 15
America Anguilla 3 0 1
America Antigua_and_Barbuda 23 2 16
America Argentina 2432 109 1299
America Aruba 93 1 38
America Bahamas 53 8 32
America Barbados 75 5 30
America Belize 18 2 15
America Bermuda 81 5 49
America Bolivia 441 29 318
America Bonaire, Saint Eustatius and Saba 4 0 2
America Brazil 28320 1736 21484
America British_Virgin_Islands 3 0 0
America Canada 28364 1010 18769
America Cayman_Islands 60 1 38
America Chile 8273 94 5242
America Colombia 3105 131 2040
America Costa_Rica 626 4 251
America Cuba 814 24 602
America Curaçao 14 1 3
America Dominica 16 0 4
America Dominican_Republic 3614 189 2330
America Ecuador 7858 388 5100
America El_Salvador 159 6 118
America Falkland_Islands_(Malvinas) 11 0 11
America Greenland 11 0 1
America Grenada 14 0 4
America Guatemala 196 5 150
America Guyana 55 6 36
America Haiti 41 3 25
America Honduras 426 35 207
America Jamaica 125 5 81
America Mexico 5847 449 4469
America Montserrat 11 0 6
America Nicaragua 12 1 7
America Panama 3751 103 2434
America Paraguay 174 8 105
America Peru 11475 254 10152
America Puerto_Rico 974 51 688
America Saint_Kitts_and_Nevis 14 0 6
America Saint_Lucia 15 0 2
America Saint_Vincent_and_the_Grenadines 12 0 10
America Sint_Maarten 57 9 41
America Suriname 10 1 0
America Trinidad_and_Tobago 114 8 25
America Turks_and_Caicos_islands 11 1 6
America United_States_of_America 639664 30985 422943
America United_States_Virgin_Islands 51 1 21
America Uruguay 539 9 201
America Venezuela 197 9 54
Asia Afghanistan 784 25 592
Asia Bahrain 1673 7 1104
Asia Bangladesh 1231 50 1177
Asia Bhutan 5 0 0
Asia Brunei_Darussalam 136 1 5
Asia Cambodia 122 0 12
Asia China 83402 3346 1007
Asia India 12380 414 10415
Asia Indonesia 5136 469 3459
Asia Iran 76389 4777 28796
Asia Iraq 1415 79 721
Asia Israel 12501 130 6910
Asia Japan 8582 136 6404
Asia Jordan 401 7 123
Asia Kazakhstan 1331 16 983
Asia Kuwait 1405 3 1088
Asia Kyrgyzstan 466 5 354
Asia Laos 19 0 9
Asia Lebanon 658 21 179
Asia Malaysia 5072 83 2164
Asia Maldives 21 0 2
Asia Mongolia 30 0 16
Asia Myanmar 74 4 58
Asia Nepal 16 0 11
Asia Oman 910 4 700
Asia Pakistan 6505 124 4214
Asia Palestine 291 2 157
Asia Philippines 5453 349 3142
Asia Qatar 3711 7 2876
Asia Saudi_Arabia 5862 79 4142
Asia Singapore 3699 10 2699
Asia South_Korea 10613 229 637
Asia Sri_Lanka 237 7 94
Asia Syria 33 2 23
Asia Taiwan 395 6 56
Asia Thailand 2672 46 901
Asia Timor_Leste 6 0 5
Asia Turkey 69392 1518 53713
Asia United_Arab_Emirates 5365 33 4701
Asia Uzbekistan 1302 4 1115
Asia Vietnam 275 0 40
Asia Yemen 1 0 1
Europe Albania 494 25 235
Europe Andorra 673 33 283
Europe Armenia 1159 18 588
Europe Austria 14370 393 3659
Europe Azerbaijan 1253 13 894
Europe Belarus 3728 36 3576
Europe Belgium 33573 4440 19609
Europe Bosnia_and_Herzegovina 1100 40 636
Europe Bulgaria 747 36 325
Europe Croatia 1741 34 778
Europe Cyprus 715 17 395
Europe Czechia 6303 166 2714
Europe Denmark 6681 309 3574
Europe Estonia 1402 35 623
Europe Faroe_Islands 184 0 11
Europe Finland 3237 72 1791
Europe France 106206 17167 49217
Europe Georgia 306 3 191
Europe Germany 130450 3569 56928
Europe Gibraltar 131 4 62
Europe Greece 2192 102 817
Europe Guernsey 223 7 145
Europe Holy_See 8 0 2
Europe Hungary 1652 142 1067
Europe Iceland 1727 8 507
Europe Ireland 12547 444 9100
Europe Isle_of_Man 254 2 189
Europe Italy 165155 21647 54581
Europe Jersey 217 6 136
Europe Kosovo 423 9 311
Europe Latvia 666 5 220
Europe Liechtenstein 81 1 9
Europe Lithuania 1091 29 510
Europe Luxembourg 3373 69 1054
Europe Malta 399 3 211
Europe Moldova 2049 46 1626
Europe Monaco 93 3 38
Europe Montenegro 288 4 165
Europe Netherlands 28153 3134 14539
Europe North_Macedonia 974 45 620
Europe Norway 6677 130 2012
Europe Poland 7582 286 5028
Europe Portugal 18091 599 9840
Europe Romania 7216 372 4756
Europe Russia 24490 198 21713
Europe San_Marino 392 36 156
Europe Serbia 4873 99 3813
Europe Slovakia 863 6 463
Europe Slovenia 1248 61 407
Europe Spain 177633 18579 75497
Europe Sweden 11927 1203 6980
Europe Switzerland 26336 973 9266
Europe Ukraine 4161 116 3367
Europe United_Kingdom 98476 12868 69002
Oceania Australia 6458 63 1482
Oceania Fiji 16 0 9
Oceania French_Polynesia 55 0 18
Oceania Guam 135 5 58
Oceania New_Caledonia 18 0 2
Oceania New_Zealand 1084 9 361
Oceania Northern_Mariana_Islands 13 2 7
Oceania Papua_New_Guinea 2 0 1
Other Cases_on_an_international_conveyance_Japan 696 7 0
Total 2029930 136320 1101440

 

Ryc.1. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 według stanu na dzień 16 kwietnia 2020 r.

Ryc.2. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 16 kwietnia 2020 r.

Ryc.3. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 16 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Ryc. 4. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 16 kwietnia 2020 r. (ECDC)

Spośród potwierdzonych przypadków COVID-19 w Chinach, 3,8% (1716/44672) stanowili pracownicy opieki zdrowotnej. Spośród nich 14,8% miało ciężką postać choroby lub było w stanie krytycznym, a 5% osób z ciężką postacią choroby zmarło. Najnowsze dane z Włoch pokazują, że 9% przypadków COVID-19 to pracownicy opieki zdrowotnej, a w regionie Lombardii do 20%. W Hiszpanii pracownicy opieki zdrowotnej stanowią aż 26% przypadków COVID-19. W holenderskim badaniu pracownicy opieki zdrowotnej zostali przebadani dobrowolnie na COVID-19, a 6% z nich uzyskało wynik pozytywny.

Objawy COVID-19

Objawy COVID-19 obejmowały gorączkę, kaszel, duszności, ból mięśni, zmęczenie. Badania RTG klatki piersiowej wykazały typowe cechy wirusowego zapalenia płuc z rozlanymi obustronnymi naciekami.

Zgodnie z danymi WHO z dnia 1 marca 2020 r., większość pacjentów z COVID-19 to osoby dorosłe. Spośród 44672 pacjentów z Chin z potwierdzoną infekcją, 2,1% było w wieku poniżej 20 lat. Najczęściej zgłaszanymi objawami były gorączka, suchy kaszel i duszność, a większość pacjentów (80%) doświadczyła łagodnej postaci choroby. U około 14% zakażenie przebiegało w postaci ciężkiej choroby, a 5% chorych było w stanie krytycznym. Wczesne doniesienia sugerowały, iż nasilenie się choroby powiązane jest z wiekiem (> 60 lat) i chorobą współistniejącą.

Do 6 kwietnia 2020 r. do Europejskiego Systemu Nadzoru (TESSy) zgłoszono 325 843 przypadki COVID-19 potwierdzone laboratoria. Informacje na temat objawów były dostępne dla 58 277 przypadków z 11 krajów; większość (99,8%) tych przypadków pochodziła z Niemiec. Wśród tych przypadków najczęściej zgłaszanym objawem klinicznym była gorączka (35%), suchy lub mokry kaszel (16%), ból gardła (9,1%), ogólne osłabienie (5,3%) i ból (3,5%).

Dzieci stanowiły bardzo mały odsetek z 266 393 przypadków zgłoszonych do TESSy do dnia 6 kwietnia (o znanym wieku (<10 lat (1,1%), 10–19 lat (2,5%)). Wśród dzieci dominują Łagodne objawy oddechowe lub żołądkowo-jelitowe.

Ciężka postać choroby i hospitalizacja

W Chinach i Stanach Zjednoczonych hospitalizacja wystąpiła w 10,6% i 20,7–31,4% zgłoszonych przypadków COVID-19. Doniesiono, że mediana długości pobytu na oddziałach intensywnej terapii wynosi około siedmiu dni dla osób, które przeżyły, i ośmiu dni dla osób, które zmarły.

Według danych z Wielkiej Brytanii, bazując na 690 przypadkach osób w stanie krytycznym, pobyt na oddziale intensywnej terapii wyniósł 4 dni dla osób, które przeżyły i 5 dni dla osób, które zmarły.

Wśród wszystkich przypadków z krajów UE/EOG i Wielkiej Brytanii:

  • Hospitalizacja wystąpiła w 32% (48 755 z 152 375) przypadków zgłoszonych z 26 krajów.
  • Ciężka choroba (wymagająca intensywnej terapii i / lub wsparcia układu oddechowego) stanowi 2 859 z 120 788 (2,4%) przypadków zgłoszonych z 16 krajów.

Wśród hospitalizowanych przypadków:

  • Ciężką chorobę zgłoszono w 9,2% (3 567 z 38 960) przypadków hospitalizowanych z 19 krajów.
  • Śmierć nastąpiła w 1005 spośród 9368 (11%) przypadków hospitalizowanych z 21 krajów.

Odsetki hospitalizacji według wieku we wszystkich przypadkach na podstawie danych TESSy wykazały podwyższone ryzyko wśród osób w wieku 60 lat i starszych.

Grupy podwyższonego ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci

Bezwzględna liczba zgonów była wyższa wśród osób w wieku powyżej 65 lat. Osoby w wieku 65–79 lat stanowiły 44% wszystkich zgonów, a osoby w wieku 80 lat i powyżej – 46%.

Dane z Włoch, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Holandii potwierdzają wcześniejsze doniesienia dot.  grup podwyższonym ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci. Do tych grup należą osoby starsze powyżej 70. roku życia oraz osoby z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca , choroby sercowo-naczyniowe, przewlekłe choroby układu oddechowego, stan upośledzenia odporności, choroba nowotworowa oraz otyłość (73,4% osób w stanie krytycznym z BMI 30–40+).

Przenoszenie
Wirus przenosi się drogą kropelkową.
RNA wirusa wykrywano w kale , krwi pełnej , surowicy , ślinie, próbkach z noso-gardzieli i moczu. Należy zauważyć, że wykrycie RNA wirusa za pomocą PCR nie jest równoznaczne z zakaźnością, chyba że zakaźne cząsteczki wirusa zostaną potwierdzone przez izolację wirusa i hodowlę z poszczególnych próbek.

Okres inkubacji
Okres inkubacji trwa najczęściej 5–6 dni (1–14 dni). W jednym z badań wykazano, że u 97,5% osób z zakażeniem SARS-CoV-2 objawy kompatybilne z COVID-19 pojawiają się w ciągu 11,5 dnia.

Zapobieganie i kontrola zakażeń w społeczeństwie

Istnieją dowody, bazujące na innych zakażeniach układu oddechowego, że środki podejmowane przez dane osoby, takie jak rygorystyczna higiena rąk, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania oraz stosowanie masek na twarz, podczas choroby, przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka przeniesienia/zakażenia SARS-CoV-2.

  • Rygorystyczne mycie rąk, unikanie dotykania twarzy, oczu i ust oraz odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania są nadal zalecane jako jedne z głównych środków zapobiegania i kontroli zakażeń w społeczeństwie.
  • Stosowanie medycznych masek na twarz powinno być traktowane priorytetowo dla pracowników opieki zdrowotnej. Ponadto, gdy maska jest noszona przez osobę z objawami oddechowymi, ​​zmniejsza ryzyko zarażenia innych przed zasięgnięciem porady lekarskiej, podczas oceny lekarskiej i do momentu umieszczenia w izolacji.
  • Stosowanie masek na twarz w miejscach publicznych może służyć jako środek kontroli źródła zakażenia, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się infekcji w społeczeństwie poprzez minimalizację wydalania kropelek oddechowych przez osoby zakażone, u których nie wystąpiły jeszcze objawy lub u których nie występują objawy.
  • Używanie masek na twarz przez społeczeństwo powinno być traktowane jedynie jako środek uzupełniający, a nie jako zamiennik zalecanych już środków zapobiegawczych, w tym zachowanie bezpiecznej odległości, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania, skrupulatna higiena rąk i unikanie dotykania twarzy, nosa, oczu i ust.
  • Można rozważyć użycie niemedycznych masek na twarz, zwłaszcza jeśli – ze względu na problemy z zaopatrzeniem – medyczne maski na twarz muszą być traktowane priorytetowo w celu użycia ich jako środki ochrony indywidualnej dla pracowników opieki zdrowotnej.
  • Odpowiednie stosowanie masek na twarz jest kluczem do skutecznych działań zapobiegawczych i można je poprawić poprzez kampanie edukacyjne.

Koronawirus SARS-CoV-2 jest wirusem osłonkowym, podatnym na działanie wszystkich rozpuszczalników lipidów (tłuszczów). Należy pamiętać o częstym myciu rąk wodą z mydłem lub dezynfekować je środkiem na bazie alkoholu.

Instrukcja jak poprawnie i skutecznie myć ręce znajduje się poniżej.