Zachorowania na COVID-19 (zapalenie płuc spowodowane nowym koronawirusem SARS-CoV-2).

W dniu 31 grudnia 2019 r. w Wuhan, w prowincji Hubei, w Chinach zgłoszono grupę przypadków zapalenia płuc o nieznanej etiologii. W dniu 9 stycznia 2020 r. Chińskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób ogłosiło, że czynnikiem, który wywołał epidemię choroby (COVID-19) jest nowy koronawirus (SARS-CoV-2).

W okresie od 31 grudnia 2019 r. do 29 maja 2020 r. odnotowano łącznie 5 776 934 potwierdzone przypadki COVID-19, w tym 360 089 zgonów (6,2%) (Tab.1).
Najwięcej przypadków COVID-19 zgłoszono w następujących krajach: Stany Zjednoczone (1 721 750), Brazylia (438 238), Rosja (379 051), Wielka Brytania (269 127), Hiszpania (237 906) i Włochy (231 732).
Najwięcej zgonów zgłoszono w następujących krajach: Stany Zjednoczone (101 617), Wielka Brytania (37 837), Włochy (33 142), Francja (28 662), Hiszpania (27 119) i Brazylia (26 754).

Tab.1. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

Region Places reporting cases Cases Deaths Confirmed cases in the last 14 days
Africa Algeria 8997 630 2555
Africa Angola 73 4 25
Africa Benin 210 3 80
Africa Botswana 35 1 11
Africa Burkina_Faso 847 53 74
Africa Burundi 42 1 15
Africa Cameroon 5436 177 2482
Africa Cape_Verde 390 4 75
Africa Central_African_Republic 755 1 534
Africa Chad 726 65 327
Africa Comoros 87 2 76
Africa Congo 571 19 180
Africa Cote_dIvoire 2641 32 670
Africa Democratic_Republic_of_the_Congo 2832 69 1534
Africa Djibouti 2914 20 1630
Africa Egypt 20793 845 9964
Africa Equatorial_Guinea 1043 12 449
Africa Eritrea 39 0 0
Africa Eswatini 279 2 92
Africa Ethiopia 831 7 559
Africa Gabon 2431 14 1327
Africa Gambia 25 1 2
Africa Ghana 7303 34 1773
Africa Guinea 3553 22 1080
Africa Guinea_Bissau 1178 7 265
Africa Kenya 1618 58 860
Africa Lesotho 2 0 1
Africa Liberia 269 27 54
Africa Libya 105 5 41
Africa Madagascar 656 2 426
Africa Malawi 203 4 140
Africa Mali 1194 72 415
Africa Mauritania 292 16 276
Africa Mauritius 334 10 2
Africa Morocco 7643 202 1036
Africa Mozambique 233 2 118
Africa Namibia 22 0 6
Africa Niger 955 64 79
Africa Nigeria 8915 259 3753
Africa Rwanda 349 0 62
Africa Sao_Tome_and_Principe 458 12 223
Africa Senegal 3348 41 1159
Africa Seychelles 11 0 0
Africa Sierra_Leone 812 45 404
Africa Somalia 1828 72 544
Africa South_Africa 27403 577 14664
Africa South_Sudan 806 8 575
Africa Sudan 4346 195 2382
Africa Togo 422 13 184
Africa Tunisia 1068 48 36
Africa Uganda 317 0 272
Africa United_Republic_of_Tanzania 509 21 0
Africa Western_Sahara 6 0 0
Africa Zambia 1057 7 403
Africa Zimbabwe 149 4 112
America Anguilla 3 0 0
America Antigua_and_Barbuda 25 3 0
America Argentina 14689 508 7568
America Aruba 101 3 0
America Bahamas 101 11 5
America Barbados 92 7 7
America Belize 18 2 0
America Bermuda 140 9 18
America Bolivia 8387 293 5015
America Bonaire, Saint Eustatius and Saba 7 0 1
America Brazil 438238 26754 235320
America British_Virgin_Islands 8 1 0
America Canada 88501 6877 15100
America Cayman_Islands 140 1 47
America Chile 86943 890 49903
America Colombia 25366 822 11756
America Costa_Rica 1000 10 170
America Cuba 1983 82 153
America Curaçao 19 1 3
America Dominica 16 0 0
America Dominican_Republic 16068 485 4748
America Ecuador 38471 3313 7969
America El_Salvador 2194 39 984
America Falkland_Islands_(Malvinas) 13 0 0
America Greenland 13 0 2
America Grenada 23 0 2
America Guatemala 4348 80 2830
America Guyana 150 11 37
America Haiti 1443 35 1170
America Honduras 4752 196 2434
America Jamaica 569 9 60
America Mexico 81400 9044 38805
America Montserrat 11 1 0
America Nicaragua 759 35 734
America Panama 12131 320 3013
America Paraguay 900 11 146
America Peru 141779 4099 61175
America Puerto_Rico 3486 131 1059
America Saint_Kitts_and_Nevis 15 0 0
America Saint_Lucia 18 0 0
America Saint_Vincent_and_the_Grenadines 25 0 8
America Sint_Maarten 77 15 0
America Suriname 12 1 2
America Trinidad_and_Tobago 116 8 0
America Turks_and_Caicos_islands 12 1 0
America United_States_of_America 1721750 101617 303861
America United_States_Virgin_Islands 69 6 0
America Uruguay 811 22 87
America Venezuela 1327 11 872
Asia Afghanistan 13036 235 7697
Asia Bahrain 10052 15 3854
Asia Bangladesh 40321 559 21458
Asia Bhutan 31 0 11
Asia Brunei_Darussalam 141 2 0
Asia Cambodia 124 0 2
Asia China 84106 4638 77
Asia India 165799 4706 83829
Asia Indonesia 24538 1496 8532
Asia Iran 143849 7627 29316
Asia Iraq 5457 179 2314
Asia Israel 16872 284 293
Asia Japan 16719 874 526
Asia Jordan 728 9 142
Asia Kazakhstan 9932 37 4361
Asia Kuwait 24112 185 12137
Asia Kyrgyzstan 1662 16 551
Asia Laos 19 0 0
Asia Lebanon 1168 26 282
Asia Malaysia 7629 115 810
Asia Maldives 1513 5 531
Asia Mongolia 179 0 118
Asia Myanmar 206 6 25
Asia Nepal 1042 5 784
Asia Oman 9009 40 4668
Asia Pakistan 64028 1317 26810
Asia Palestine 625 5 77
Asia Philippines 15588 921 3712
Asia Qatar 50914 33 22642
Asia Saudi_Arabia 80185 441 33316
Asia Singapore 33249 23 7151
Asia South_Korea 11402 269 384
Asia Sri_Lanka 1530 10 605
Asia Syria 121 4 73
Asia Taiwan 441 7 1
Asia Tajikistan 3563 47 2656
Asia Thailand 3065 57 47
Asia Timor_Leste 24 0 0
Asia Turkey 160979 4461 16230
Asia United_Arab_Emirates 32532 258 11448
Asia Uzbekistan 3444 14 799
Asia Vietnam 327 0 15
Asia Yemen 278 57 191
Asia Europe
Asia Albania 1076 33 178
Asia Andorra 763 51 2
Asia Armenia 8216 113 4356
Asia Austria 16543 668 538
Asia Azerbaijan 4759 56 1880
Asia Belarus 39858 219 13086
Asia Belgium 57849 9388 3561
Asia Bosnia_and_Herzegovina 2462 153 246
Asia Bulgaria 2485 136 385
Asia Croatia 2245 102 24
Asia Cyprus 941 17 34
Asia Czechia 9140 319 789
Asia Denmark 11512 568 799
Asia Estonia 1851 66 93
Asia Faroe_Islands 187 0 0
Asia Finland 6743 313 598
Asia France 149071 28662 7715
Asia Georgia 738 12 71
Asia Germany 180458 8450 7306
Asia Gibraltar 157 0 10
Asia Greece 2906 175 136
Asia Guernsey 252 13 0
Asia Holy_See 12 0 0
Asia Hungary 3841 517 424
Asia Iceland 1805 10 3
Asia Ireland 24841 1639 1014
Asia Isle_of_Man 336 24 4
Asia Italy 231732 33142 8636
Asia Jersey 308 29 11
Asia Kosovo 1048 30 104
Asia Latvia 1061 24 99
Asia Liechtenstein 83 1 0
Asia Lithuania 1656 68 145
Asia Luxembourg 4008 110 93
Asia Malta 616 7 94
Asia Moldova 7725 282 2172
Asia Monaco 98 5 2
Asia Montenegro 324 9 0
Asia Netherlands 45950 5903 2469
Asia North_Macedonia 2078 122 355
Asia Norway 8401 236 226
Asia Poland 22825 1038 5210
Asia Portugal 31596 1369 3277
Asia Romania 18791 1229 2544
Asia Russia 379051 4142 126806
Asia San_Marino 670 42 22
Asia Serbia 11300 241 926
Asia Slovakia 1520 28 43
Asia Slovenia 1473 108 8
Asia Spain 237906 27119 8095
Asia Sweden 35727 4266 7145
Asia Switzerland 30713 1654 333
Asia Ukraine 22382 669 5535
Asia United_Kingdom 269127 37837 36501
Oceania Australia 7150 103 161
Oceania Fiji 18 0 0
Oceania French_Polynesia 60 0 0
Oceania Guam 172 5 18
Oceania New_Caledonia 19 0 1
Oceania New_Zealand 1154 22 6
Oceania Northern_Mariana_Islands 22 2 3
Oceania Papua_New_Guinea 8 0 0
Other Cases_on_an_international_conveyance_Japan 696 7 0
Total 5776934 360089 1369282

Ryc.1. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc.2. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc.3. Geograficzne rozmieszczenie zgonów z powodu COVID-19 według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc. 4. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

 

Ryc. 5. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej, 14-dniowej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

Tab. 2 Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

EU/EEA and the UK Cases Deaths Reported cases per 100 000 population Reported deaths per 100 000 population
United_Kingdom 269127 37837 404.8 56.9
Spain 237906 27119 509.2 58.0
Italy 231732 33142 383.5 54.8
Germany 180458 8450 217.6 10.2
France 149071 28662 222.5 42.8
Belgium 57849 9388 506.5 82.2
Netherlands 45950 5903 266.7 34.3
Sweden 35727 4266 350.8 41.9
Portugal 31596 1369 307.3 13.3
Ireland 24841 1639 511.8 33.8
Poland 22825 1038 60.1 2.7
Romania 18791 1229 96.5 6.3
Austria 16543 668 187.0 7.6
Denmark 11512 568 198.6 9.8
Czechia 9140 319 86.0 3.0
Norway 8401 236 158.1 4.4
Finland 6743 313 122.2 5.7
Luxembourg 4008 110 659.5 18.1
Hungary 3841 517 39.3 5.3
Greece 2906 175 27.1 1.6
Bulgaria 2485 136 35.4 1.9
Croatia 2245 102 54.9 2.5
Estonia 1851 66 140.1 5.0
Iceland 1805 10 510.5 2.8
Lithuania 1656 68 59.4 2.4
Slovakia 1520 28 27.9 0.5
Slovenia 1473 108 71.2 5.2
Latvia 1061 24 55.1 1.2
Cyprus 941 17 79.1 1.4
Malta 616 7 127.4 1.4
Liechtenstein 83 1 218.9 2.6
Total 1384703 163515

 

Ryc.6. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 29 maja 2020 r. (ECDC)

Spośród potwierdzonych przypadków COVID-19 w Chinach, 3,8% (1716/44672) stanowili pracownicy opieki zdrowotnej. Spośród nich 14,8% miało ciężką postać choroby lub było w stanie krytycznym, a 5% osób z ciężką postacią choroby zmarło. Najnowsze dane z Włoch pokazują, że 9% przypadków COVID-19 to pracownicy opieki zdrowotnej, a w regionie Lombardii do 20%. W Hiszpanii pracownicy opieki zdrowotnej stanowią aż 26% przypadków COVID-19. W holenderskim badaniu pracownicy opieki zdrowotnej zostali przebadani dobrowolnie na COVID-19, a 6% z nich uzyskało wynik pozytywny.

Objawy COVID-19

Objawy COVID-19 obejmowały gorączkę, kaszel, duszności, ból mięśni, zmęczenie. Badania RTG klatki piersiowej wykazały typowe cechy wirusowego zapalenia płuc z rozlanymi obustronnymi naciekami.

Zgodnie z danymi WHO z dnia 1 marca 2020 r., większość pacjentów z COVID-19 to osoby dorosłe. Spośród 44672 pacjentów z Chin z potwierdzoną infekcją, 2,1% było w wieku poniżej 20 lat. Najczęściej zgłaszanymi objawami były gorączka, suchy kaszel i duszność, a większość pacjentów (80%) doświadczyła łagodnej postaci choroby. U około 14% zakażenie przebiegało w postaci ciężkiej choroby, a 5% chorych było w stanie krytycznym. Wczesne doniesienia sugerowały, iż nasilenie się choroby powiązane jest z wiekiem (> 60 lat) i chorobą współistniejącą.

Do 21 kwietnia 2020 r. do Europejskiego Systemu Nadzoru (TESSy) zgłoszono 389 850 przypadków COVID-19 potwierdzonych laboratoryjnie. Informacje na temat objawów były dostępne dla 100 233 przypadków z 12 krajów; większość przypadków pochodziła z Niemiec (94%), Portugalii (3%) i Czech (2%). Wśród tych przypadków najczęściej zgłaszanym objawem klinicznym była gorączka/dreszcze (48,7%), suchy lub mokry kaszel (24%), ból gardła (11,8%), ogólne osłabienie (8,4%), ból (6,9%), katar (3,6%) i biegunka (1,7%).

Dzieci stanowiły bardzo mały odsetek z 266 393 przypadków zgłoszonych do TESSy do dnia 6 kwietnia 2020 r. (o znanym wieku (<10 lat (1,1%), 10–19 lat (2,5%)). Wśród dzieci dominują łagodne objawy oddechowe lub żołądkowo-jelitowe.

Ciężka postać choroby i hospitalizacja

W Chinach i Stanach Zjednoczonych hospitalizacja wystąpiła w 10,6% i 20,7–31,4% zgłoszonych przypadków COVID-19. Doniesiono, że mediana długości pobytu na oddziałach intensywnej terapii wynosi około siedmiu dni dla osób, które przeżyły, i ośmiu dni dla osób, które zmarły.

Według danych z Wielkiej Brytanii, bazując na 690 przypadkach osób w stanie krytycznym, pobyt na oddziale intensywnej terapii wyniósł 4 dni dla osób, które przeżyły i 5 dni dla osób, które zmarły.

Wśród wszystkich przypadków z krajów UE/EOG i Wielkiej Brytanii:

  • Hospitalizacja wystąpiła w 32% (48 755 z 152 375) przypadków zgłoszonych z 26 krajów.
  • Ciężka choroba (wymagająca intensywnej terapii i / lub wsparcia układu oddechowego) stanowi 2 859 z 120 788 (2,4%) przypadków zgłoszonych z 16 krajów.

Wśród hospitalizowanych przypadków:

  • Ciężką chorobę zgłoszono w 9,2% (3 567 z 38 960) przypadków hospitalizowanych z 19 krajów.
  • Śmierć nastąpiła w 1005 spośród 9368 (11%) przypadków hospitalizowanych z 21 krajów.

Odsetki hospitalizacji według wieku we wszystkich przypadkach na podstawie danych TESSy wykazały podwyższone ryzyko wśród osób w wieku 60 lat i starszych.

Grupy podwyższonego ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci

Bezwzględna liczba zgonów była wyższa wśród osób w wieku powyżej 65 lat. Osoby w wieku 65–79 lat stanowiły 44% wszystkich zgonów, a osoby w wieku 80 lat i powyżej – 46%.

Dane z Włoch, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Holandii potwierdzają wcześniejsze doniesienia dot.  grup podwyższonym ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci. Do tych grup należą osoby starsze powyżej 70. roku życia oraz osoby z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca , choroby sercowo-naczyniowe, przewlekłe choroby układu oddechowego, stan upośledzenia odporności, choroba nowotworowa oraz otyłość (73,4% osób w stanie krytycznym z BMI 30–40+).

Przenoszenie
Wirus przenosi się drogą kropelkową.

RNA wirusa wykrywano w kale , krwi pełnej , surowicy , ślinie, próbkach z noso-gardzieli i moczu. Należy zauważyć, że wykrycie RNA wirusa za pomocą PCR nie jest równoznaczne z zakaźnością, chyba że zakaźne cząsteczki wirusa zostaną potwierdzone przez izolację wirusa i hodowlę z poszczególnych próbek.

Okres inkubacji
Okres inkubacji trwa najczęściej 5–6 dni (1–14 dni). W jednym z badań wykazano, że u 97,5% osób z zakażeniem SARS-CoV-2 objawy kompatybilne z COVID-19 pojawiają się w ciągu 11,5 dnia.

Zapobieganie i kontrola zakażeń w społeczeństwie

Istnieją dowody, bazujące na innych zakażeniach układu oddechowego, że środki podejmowane przez dane osoby, takie jak rygorystyczna higiena rąk, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania oraz stosowanie masek na twarz, podczas choroby, przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka przeniesienia/zakażenia SARS-CoV-2.

  • Rygorystyczne mycie rąk, unikanie dotykania twarzy, oczu i ust oraz odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania są nadal zalecane jako jedne z głównych środków zapobiegania i kontroli zakażeń w społeczeństwie.
  • Stosowanie medycznych masek na twarz powinno być traktowane priorytetowo dla pracowników opieki zdrowotnej. Ponadto, gdy maska jest noszona przez osobę z objawami oddechowymi, ​​zmniejsza ryzyko zarażenia innych przed zasięgnięciem porady lekarskiej, podczas oceny lekarskiej i do momentu umieszczenia w izolacji.
  • Stosowanie masek na twarz w miejscach publicznych może służyć jako środek kontroli źródła zakażenia, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się infekcji w społeczeństwie poprzez minimalizację wydalania kropelek oddechowych przez osoby zakażone, u których nie wystąpiły jeszcze objawy lub u których nie występują objawy.
  • Używanie masek na twarz przez społeczeństwo powinno być traktowane jedynie jako środek uzupełniający, a nie jako zamiennik zalecanych już środków zapobiegawczych, w tym zachowanie bezpiecznej odległości, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania, skrupulatna higiena rąk i unikanie dotykania twarzy, nosa, oczu i ust.
  • Można rozważyć użycie niemedycznych masek na twarz, zwłaszcza jeśli – ze względu na problemy z zaopatrzeniem – medyczne maski na twarz muszą być traktowane priorytetowo w celu użycia ich jako środki ochrony indywidualnej dla pracowników opieki zdrowotnej.
  • Odpowiednie stosowanie masek na twarz jest kluczem do skutecznych działań zapobiegawczych i można je poprawić poprzez kampanie edukacyjne.

Koronawirus SARS-CoV-2 jest wirusem osłonkowym, podatnym na działanie wszystkich rozpuszczalników lipidów (tłuszczów). Należy pamiętać o częstym myciu rąk wodą z mydłem lub dezynfekować je środkiem na bazie alkoholu.

Instrukcja jak poprawnie i skutecznie myć ręce znajduje się poniżej.