Zachorowania na COVID-19 (zapalenie płuc spowodowane nowym koronawirusem SARS-CoV-2)

W dniu 31 grudnia 2019 r. w Wuhan, w prowincji Hubei, w Chinach zgłoszono grupę przypadków zapalenia płuc o nieznanej etiologii. W dniu 9 stycznia 2020 r. Chińskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób ogłosiło, że czynnikiem, który wywołał epidemię choroby (COVID-19) jest nowy koronawirus (SARS-CoV-2).

W okresie od 31 grudnia 2019 r. do 5 maja 2020 r. odnotowano łącznie 3 544 222 potwierdzone przypadki COVID-19, w tym 250 977 zgonów (7,1%) (Tab.1).
Najwięcej przypadków COVID-19 zgłoszono w następujących krajach: Stany Zjednoczone (1 180 634), Hiszpania (218 011), Włochy (211 938), Wielka Brytania (190 584), Niemcy (163 860) i Rosja (145 268).
Najwięcej zgonów zgłoszono w następujących krajach: Stany Zjednoczone (68 934), Włochy (29 079), Wielka Brytania (28 734), Hiszpania (25 428), Francja (25 201) i Belgia (7 924).

Tab.1. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Region Places reporting cases Cases Deaths Confirmed cases in the last 14 days
Africa Algeria 4648 465 1930
Africa Angola 35 2 11
Africa Benin 96 2 42
Africa Botswana 23 1 3
Africa Burkina_Faso 672 46 91
Africa Burundi 19 1 13
Africa Cameroon 2104 64 1087
Africa Cape_Verde 175 2 108
Africa Central_African_Republic 94 0 82
Africa Chad 117 10 84
Africa Comoros 4 1 4
Africa Congo 236 10 76
Africa Cote_dIvoire 1432 17 553
Africa Democratic_Republic_of_the_Congo 684 34 334
Africa Djibouti 1116 2 270
Africa Egypt 6813 436 3480
Africa Equatorial_Guinea 315 2 236
Africa Eritrea 39 0 0
Africa Eswatini 116 1 92
Africa Ethiopia 140 3 29
Africa Gabon 367 6 247
Africa Gambia 17 1 7
Africa Ghana 2719 18 1677
Africa Guinea 1710 9 1088
Africa Guinea_Bissau 413 2 363
Africa Kenya 490 24 209
Africa Liberia 166 18 67
Africa Libya 63 3 12
Africa Madagascar 149 0 28
Africa Malawi 41 3 24
Africa Mali 580 29 334
Africa Mauritania 8 1 1
Africa Mauritius 334 10 6
Africa Morocco 5043 179 1997
Africa Mozambique 80 0 41
Africa Namibia 16 0 0
Africa Niger 755 37 100
Africa Nigeria 2802 93 2137
Africa Rwanda 261 0 114
Africa Sao_Tome_and_Principe 174 3 170
Africa Senegal 1271 10 894
Africa Seychelles 11 0 0
Africa Sierra_Leone 178 9 135
Africa Somalia 756 35 519
Africa South_Africa 7220 138 3920
Africa South_Sudan 46 0 42
Africa Sudan 678 41 586
Africa Togo 126 9 42
Africa Tunisia 1018 43 134
Africa Uganda 97 0 41
Africa United_Republic_of_Tanzania 480 18 310
Africa Western_Sahara 6 0 6
Africa Zambia 137 3 72
Africa Zimbabwe 34 4 9
America Anguilla 3 0 0
America Antigua_and_Barbuda 25 3 2
America Argentina 4874 260 1854
America Aruba 100 2 3
America Bahamas 83 11 19
America Barbados 82 7 7
America Belize 18 2 0
America Bermuda 115 7 29
America Bolivia 1681 82 1083
America Bonaire, Saint Eustatius and Saba 6 0 1
America Brazil 107780 7321 67199
America British_Virgin_Islands 7 1 2
America Canada 60772 3854 23949
America Cayman_Islands 75 1 9
America Chile 20643 270 10136
America Colombia 7973 358 3996
America Costa_Rica 742 6 80
America Cuba 1668 69 581
America Curaçao 16 1 2
America Dominica 16 0 0
America Dominican_Republic 8235 346 3271
America Ecuador 31881 1569 21753
America El_Salvador 587 13 369
America Falkland_Islands_(Malvinas) 13 0 2
America Greenland 11 0 0
America Grenada 21 0 7
America Guatemala 730 19 436
America Guyana 92 9 26
America Haiti 100 11 43
America Honduras 1178 82 684
America Jamaica 471 9 248
America Mexico 24905 2271 16133
America Montserrat 11 1 0
America Nicaragua 15 5 6
America Panama 7387 203 2729
America Paraguay 415 10 207
America Peru 47372 1344 31047
America Puerto_Rico 1843 97 591
America Saint_Kitts_and_Nevis 15 0 0
America Saint_Lucia 18 0 3
America Saint_Vincent_and_the_Grenadines 17 0 5
America Sint_Maarten 76 13 8
America Suriname 10 1 0
America Trinidad_and_Tobago 116 8 2
America Turks_and_Caicos_islands 12 1 1
America United_States_of_America 1180634 68934 392882
America United_States_Virgin_Islands 66 4 12
America Uruguay 657 17 122
America Venezuela 361 10 105
Asia Afghanistan 2894 90 1863
Asia Bahrain 3533 8 1626
Asia Bangladesh 10143 182 7195
Asia Bhutan 7 0 1
Asia Brunei_Darussalam 138 1 0
Asia Cambodia 122 0 0
Asia China 83966 4637 117
Asia India 46433 1568 27833
Asia Indonesia 11587 864 4827
Asia Iran 98647 6277 15142
Asia Iraq 2346 98 772
Asia Israel 16246 235 2533
Asia Japan 15231 521 4113
Asia Jordan 465 9 40
Asia Kazakhstan 4121 29 2172
Asia Kuwait 5278 40 3283
Asia Kyrgyzstan 843 11 253
Asia Laos 19 0 0
Asia Lebanon 740 25 63
Asia Malaysia 6353 105 928
Asia Maldives 551 1 482
Asia Mongolia 41 0 7
Asia Myanmar 161 6 42
Asia Nepal 82 0 51
Asia Oman 2637 12 1129
Asia Pakistan 21501 486 12285
Asia Palestine 524 4 195
Asia Philippines 9485 623 3026
Asia Qatar 16191 12 10176
Asia Saudi_Arabia 28656 191 18172
Asia Singapore 18778 18 10764
Asia South_Korea 10804 254 121
Asia Sri_Lanka 755 8 451
Asia Syria 44 3 5
Asia Taiwan 438 6 16
Asia Tajikistan 230 3 230
Asia Thailand 2987 54 195
Asia Timor_Leste 24 0 2
Asia Turkey 127659 3461 36679
Asia United_Arab_Emirates 14730 137 7465
Asia Uzbekistan 2189 10 532
Asia Vietnam 271 0 3
Asia Yemen 12 2 11
Europe Albania 803 31 219
Europe Andorra 750 45 33
Europe Armenia 2507 39 1106
Europe Austria 15621 600 838
Europe Azerbaijan 1984 26 548
Europe Belarus 17489 103 11225
Europe Belgium 50267 7924 10284
Europe Bosnia_and_Herzegovina 1926 78 626
Europe Bulgaria 1652 78 723
Europe Croatia 2101 80 220
Europe Cyprus 874 20 102
Europe Czechia 7819 252 905
Europe Denmark 9670 493 2155
Europe Estonia 1703 55 168
Europe Faroe_Islands 187 0 2
Europe Finland 5327 240 1459
Europe France 131863 25201 17206
Europe Georgia 593 9 191
Europe Germany 163860 6831 20403
Europe Gibraltar 144 0 11
Europe Greece 2632 146 387
Europe Guernsey 252 13 13
Europe Holy_See 11 0 2
Europe Hungary 3065 363 967
Europe Iceland 1799 10 26
Europe Ireland 21722 1319 6070
Europe Isle_of_Man 325 23 25
Europe Italy 211938 29079 30710
Europe Jersey 293 24 44
Europe Kosovo 855 26 257
Europe Latvia 896 16 157
Europe Liechtenstein 83 1 1
Europe Lithuania 1419 46 174
Europe Luxembourg 3828 96 270
Europe Malta 480 4 49
Europe Moldova 4248 132 1700
Europe Monaco 95 4 1
Europe Montenegro 323 8 11
Europe Netherlands 40770 5082 7365
Europe North_Macedonia 1518 85 293
Europe Norway 7847 208 734
Europe Poland 14006 698 4413
Europe Portugal 25524 1063 4822
Europe Romania 13512 803 4576
Europe Russia 145268 1356 98147
Europe San_Marino 582 41 120
Europe Serbia 9557 197 2927
Europe Slovakia 1413 25 240
Europe Slovenia 1439 97 104
Europe Spain 218011 25428 23496
Europe Sweden 22721 2769 7944
Europe Switzerland 29898 1476 2072
Europe Ukraine 12331 303 6206
Europe United_Kingdom 190584 28734 65841
Oceania Australia 6825 95 200
Oceania Fiji 18 0 0
Oceania French_Polynesia 58 0 2
Oceania Guam 149 5 13
Oceania New_Caledonia 18 0 0
Oceania New_Zealand 1137 20 30
Oceania Northern_Mariana_Islands 14 2 0
Oceania Papua_New_Guinea 8 0 1
Other Cases_on_an_international_conveyance_Japan 696 7 0
Total   3544222 250977 1115205

Ryc.1. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc.2. Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc.3. Geograficzne rozmieszczenie zgonów z powodu COVID-19 według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc. 4. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Ryc. 5. Mapa geograficznego rozmieszczenia skumulowanej, 14-dniowej liczby przypadków COVID-19 na 100 000 ludności, według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Tab. 2 Geograficzne rozmieszczenie przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

EU/EEA and the UK Sum of Cases Sum of Deaths Reported cases per 100 000 population Reported deaths per 100 000 population
Spain 218011 25428 466.6 54.4
Italy 211938 29079 350.7 48.1
United_Kingdom 190584 28734 286.6 43.2
Germany 163860 6831 197.6 8.2
France 131863 25201 196.8 37.6
Belgium 50267 7924 440.1 69.4
Netherlands 40770 5082 236.6 29.5
Portugal 25524 1063 248.2 10.3
Sweden 22721 2769 223.1 27.2
Ireland 21722 1319 447.6 27.2
Austria 15621 600 176.6 6.8
Poland 14006 698 36.9 1.8
Romania 13512 803 69.4 4.1
Denmark 9670 493 166.8 8.5
Norway 7847 208 147.7 3.9
Czechia 7819 252 73.6 2.4
Finland 5327 240 96.5 4.3
Luxembourg 3828 96 629.9 15.8
Hungary 3065 363 31.4 3.7
Greece 2632 146 24.5 1.4
Croatia 2101 80 51.4 2.0
Iceland 1799 10 508.8 2.8
Estonia 1703 55 128.9 4.2
Bulgaria 1652 78 23.5 1.1
Slovenia 1439 97 69.6 4.7
Lithuania 1419 46 50.9 1.6
Slovakia 1413 25 25.9 0.5
Latvia 896 16 46.5 0.8
Cyprus 874 20 73.5 1.7
Malta 480 4 99.3 0.8
Liechtenstein 83 1 218.9 2.6
Total 1174446 137761

 

Ryc.6. Mapa geograficznego rozmieszczenia przypadków COVID-19 w UE/EOG i Wielkiej Brytanii, według stanu na dzień 5 maja 2020 r. (ECDC)

Spośród potwierdzonych przypadków COVID-19 w Chinach, 3,8% (1716/44672) stanowili pracownicy opieki zdrowotnej. Spośród nich 14,8% miało ciężką postać choroby lub było w stanie krytycznym, a 5% osób z ciężką postacią choroby zmarło. Najnowsze dane z Włoch pokazują, że 9% przypadków COVID-19 to pracownicy opieki zdrowotnej, a w regionie Lombardii do 20%. W Hiszpanii pracownicy opieki zdrowotnej stanowią aż 26% przypadków COVID-19. W holenderskim badaniu pracownicy opieki zdrowotnej zostali przebadani dobrowolnie na COVID-19, a 6% z nich uzyskało wynik pozytywny.

Objawy COVID-19

Objawy COVID-19 obejmowały gorączkę, kaszel, duszności, ból mięśni, zmęczenie. Badania RTG klatki piersiowej wykazały typowe cechy wirusowego zapalenia płuc z rozlanymi obustronnymi naciekami.

Zgodnie z danymi WHO z dnia 1 marca 2020 r., większość pacjentów z COVID-19 to osoby dorosłe. Spośród 44672 pacjentów z Chin z potwierdzoną infekcją, 2,1% było w wieku poniżej 20 lat. Najczęściej zgłaszanymi objawami były gorączka, suchy kaszel i duszność, a większość pacjentów (80%) doświadczyła łagodnej postaci choroby. U około 14% zakażenie przebiegało w postaci ciężkiej choroby, a 5% chorych było w stanie krytycznym. Wczesne doniesienia sugerowały, iż nasilenie się choroby powiązane jest z wiekiem (> 60 lat) i chorobą współistniejącą.

Do 21 kwietnia 2020 r. do Europejskiego Systemu Nadzoru (TESSy) zgłoszono 389 850 przypadków COVID-19 potwierdzonych laboratoryjnie. Informacje na temat objawów były dostępne dla 100 233 przypadków z 12 krajów; większość przypadków pochodziła z Niemiec (94%), Portugalii (3%) i Czech (2%). Wśród tych przypadków najczęściej zgłaszanym objawem klinicznym była gorączka/dreszcze (48,7%), suchy lub mokry kaszel (24%), ból gardła (11,8%), ogólne osłabienie (8,4%), ból (6,9%), katar (3,6%) i biegunka (1,7%).

Dzieci stanowiły bardzo mały odsetek z 266 393 przypadków zgłoszonych do TESSy do dnia 6 kwietnia 2020 r. (o znanym wieku (<10 lat (1,1%), 10–19 lat (2,5%)). Wśród dzieci dominują łagodne objawy oddechowe lub żołądkowo-jelitowe.

Ciężka postać choroby i hospitalizacja

W Chinach i Stanach Zjednoczonych hospitalizacja wystąpiła w 10,6% i 20,7–31,4% zgłoszonych przypadków COVID-19. Doniesiono, że mediana długości pobytu na oddziałach intensywnej terapii wynosi około siedmiu dni dla osób, które przeżyły, i ośmiu dni dla osób, które zmarły.

Według danych z Wielkiej Brytanii, bazując na 690 przypadkach osób w stanie krytycznym, pobyt na oddziale intensywnej terapii wyniósł 4 dni dla osób, które przeżyły i 5 dni dla osób, które zmarły.

Wśród wszystkich przypadków z krajów UE/EOG i Wielkiej Brytanii:

  • Hospitalizacja wystąpiła w 32% (48 755 z 152 375) przypadków zgłoszonych z 26 krajów.
  • Ciężka choroba (wymagająca intensywnej terapii i / lub wsparcia układu oddechowego) stanowi 2 859 z 120 788 (2,4%) przypadków zgłoszonych z 16 krajów.

Wśród hospitalizowanych przypadków:

  • Ciężką chorobę zgłoszono w 9,2% (3 567 z 38 960) przypadków hospitalizowanych z 19 krajów.
  • Śmierć nastąpiła w 1005 spośród 9368 (11%) przypadków hospitalizowanych z 21 krajów.

Odsetki hospitalizacji według wieku we wszystkich przypadkach na podstawie danych TESSy wykazały podwyższone ryzyko wśród osób w wieku 60 lat i starszych.

Grupy podwyższonego ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci

Bezwzględna liczba zgonów była wyższa wśród osób w wieku powyżej 65 lat. Osoby w wieku 65–79 lat stanowiły 44% wszystkich zgonów, a osoby w wieku 80 lat i powyżej – 46%.

Dane z Włoch, Hiszpanii, Szwecji, Szwajcarii i Holandii potwierdzają wcześniejsze doniesienia dot.  grup podwyższonym ryzyku wystąpienia ciężkiej postaci choroby i śmierci. Do tych grup należą osoby starsze powyżej 70. roku życia oraz osoby z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca , choroby sercowo-naczyniowe, przewlekłe choroby układu oddechowego, stan upośledzenia odporności, choroba nowotworowa oraz otyłość (73,4% osób w stanie krytycznym z BMI 30–40+).

 

Przenoszenie
Wirus przenosi się drogą kropelkową.

RNA wirusa wykrywano w kale , krwi pełnej , surowicy , ślinie, próbkach z noso-gardzieli i moczu. Należy zauważyć, że wykrycie RNA wirusa za pomocą PCR nie jest równoznaczne z zakaźnością, chyba że zakaźne cząsteczki wirusa zostaną potwierdzone przez izolację wirusa i hodowlę z poszczególnych próbek.

Okres inkubacji
Okres inkubacji trwa najczęściej 5–6 dni (1–14 dni). W jednym z badań wykazano, że u 97,5% osób z zakażeniem SARS-CoV-2 objawy kompatybilne z COVID-19 pojawiają się w ciągu 11,5 dnia.

Zapobieganie i kontrola zakażeń w społeczeństwie

Istnieją dowody, bazujące na innych zakażeniach układu oddechowego, że środki podejmowane przez dane osoby, takie jak rygorystyczna higiena rąk, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania oraz stosowanie masek na twarz, podczas choroby, przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka przeniesienia/zakażenia SARS-CoV-2.

  • Rygorystyczne mycie rąk, unikanie dotykania twarzy, oczu i ust oraz odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania są nadal zalecane jako jedne z głównych środków zapobiegania i kontroli zakażeń w społeczeństwie.
  • Stosowanie medycznych masek na twarz powinno być traktowane priorytetowo dla pracowników opieki zdrowotnej. Ponadto, gdy maska jest noszona przez osobę z objawami oddechowymi, ​​zmniejsza ryzyko zarażenia innych przed zasięgnięciem porady lekarskiej, podczas oceny lekarskiej i do momentu umieszczenia w izolacji.
  • Stosowanie masek na twarz w miejscach publicznych może służyć jako środek kontroli źródła zakażenia, w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się infekcji w społeczeństwie poprzez minimalizację wydalania kropelek oddechowych przez osoby zakażone, u których nie wystąpiły jeszcze objawy lub u których nie występują objawy.
  • Używanie masek na twarz przez społeczeństwo powinno być traktowane jedynie jako środek uzupełniający, a nie jako zamiennik zalecanych już środków zapobiegawczych, w tym zachowanie bezpiecznej odległości, odpowiednie zasady ochrony podczas kaszlu i kichania, skrupulatna higiena rąk i unikanie dotykania twarzy, nosa, oczu i ust.
  • Można rozważyć użycie niemedycznych masek na twarz, zwłaszcza jeśli – ze względu na problemy z zaopatrzeniem – medyczne maski na twarz muszą być traktowane priorytetowo w celu użycia ich jako środki ochrony indywidualnej dla pracowników opieki zdrowotnej.
  • Odpowiednie stosowanie masek na twarz jest kluczem do skutecznych działań zapobiegawczych i można je poprawić poprzez kampanie edukacyjne.

Koronawirus SARS-CoV-2 jest wirusem osłonkowym, podatnym na działanie wszystkich rozpuszczalników lipidów (tłuszczów). Należy pamiętać o częstym myciu rąk wodą z mydłem lub dezynfekować je środkiem na bazie alkoholu.

Instrukcja jak poprawnie i skutecznie myć ręce znajduje się poniżej.