Środki spożywcze niezwierzęcego pochodzenia wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie wykazu towarów, które podlegają granicznej kontroli sanitarnej importowane z państw trzecich i wprowadzane w Polsce do obrotu podlegają granicznej kontroli sanitarnej. Graniczną kontrolą objęte są również materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością znajdujące się w tym wykazie.

 

Sposób i tryb przeprowadzania przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej urzędowej kontroli żywności, w tym również granicznej kontroli sanitarnej żywności pochodzenia niezwierzęcego, określa rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt.

 

Szczegółowe przepisy w tym zakresie znajdują się w art. 79 - 84 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

Graniczne kontrole sanitarne przeprowadzają w przejściach granicznych państwowi graniczni inspektorzy sanitarni oraz w miejscu przeznaczenia towarów (w siedzibie importera albo odbiorcy) państwowi powiatowi lub państwowi graniczni inspektorzy sanitarni.

 

Osoba odpowiedzialna za przywóz towaru, zgodnie z art. 81 ww. ustawy składa wniosek o przeprowadzenie kontroli do właściwego organu PIS nie później niż na 48 godzin, a w przypadku środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie nie później niż na 24 godziny, przed planowanym przywozem.

 

Wzór wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 lutego 2007 r. w sprawie wzorów wniosku o dokonanie granicznej kontroli sanitarnej oraz świadectwa spełniania wymagań zdrowotnych.

 

Zgodnie z art. 16 ww. rozporządzenia (WE) 882/2004 kontrole urzędowe obejmują m.in. kontrolę dokumentacji, wyrywkową kontrolę identyfikacyjną oraz w stosownych przypadkach kontrolę bezpośrednią.

 

Kontrola bezpośrednia oznacza kontrolę żywności, która może obejmować kontrolę środków transportu, opakowania zbiorczego, etykietowania oraz temperatury oraz pobieranie próbek do analizy i badania laboratoryjne, a także wszelkie inne kontrole niezbędne do sprawdzenia zgodności z prawem żywnościowym.

 

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ww. ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia w przypadku podejrzenia niezgodności z wymaganiami zdrowotnymi, albo gdy istnieją wątpliwości odnośnie identyfikacji towaru przeprowadzane są kontrole bezpośrednie. Oznacza to, że organy urzędowej kontroli żywności, w tym ograny Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w wyniku dokonanych oględzin, mogą każdorazowo pobrać próbki w przypadku uzasadnionego podejrzenia co do jakości zdrowotnej badanego towaru lub jeżeli jest to uzasadnione ze względu na ryzyko dla bezpieczeństwa żywności.

 

W wyniku przeprowadzonej kontroli właściwy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje świadectwo stwierdzające spełnianie wymagań zdrowotnych przez kontrolowane towary, a na podstawie świadectwa organy celne nadają dopuszczalne przeznaczenie celne.

 

Opłaty związane z przeprowadzeniem granicznych kontroli sanitarnych ponoszą przedsiębiorcy na podstawie przepisów art. 75 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stawki opłat określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 maja 2009 r. w sprawie opłat za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach urzędowych kontroli żywności .

 

W zakresie granicznej kontroli sanitarnej obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 września 2007 r. w sprawie wykazu przejść granicznych właściwych dla przeprowadzania granicznej kontroli sanitarnej oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie współpracy organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej z organami celnymi w zakresie granicznych kontroli sanitarnych.

 

Kontrola graniczna nie dotyczy towarów, które wwożone są w ilościach wskazujących na ich niehandlowy charakter, m.in. w celu wykonania badań i doświadczeń lub w celach promocji i reklamy. Wynika to z art. 79 ust. 5 ww. ustawy.

Przepisy dotyczące granicznej kontroli sanitarnej