Informacja opracowana na podstawie materiałów WHO z lutego 2017 r.

 

W związku z brakiem wystąpienia nowych zachorowań na żółtą gorączkę w ciągu ostatnich 6 miesięcy, w dniu 14 lutego 2017 r. Demokratyczna Republika Konga ogłosiła zakończenie epidemii żółtej gorączki. W dniu 23 grudnia 2016 r. informację nt. zakończenia epidemii żółtej gorączki ogłosiła Angola.

Pierwsze zachorowanie na żółtą gorączkę pojawiło się w Angoli w grudniu 2015 r. i od początku epidemii w kraju tym zidentyfikowano łącznie 4306 zachorowań, w tym 376 przypadków śmiertelnych (884 przypadki zostały potwierdzone laboratoryjnie). Ostatnie zachorowanie odnotowano 23.06.2016 r.

W Demokratycznej Republice Konga pierwsze zachorowania odnotowano w marcu 2016 r., a łącznie w tym kraju zarejestrowano 2987 zachorowań na żółtą gorączkę, w tym 16 śmiertelnych, część przypadków była zaimportowana z Angoli (81 zachorowań było potwierdzonych laboratoryjnie). Ostatnie zachorowanie odnotowano 12.07.2016 r.

Akcji szczepień ochronnych przeciwko żółtej gorączce poddano ponad 30 mln osób na terenie obu państw.

Zakończenie ogniska żółtej gorączki w Ugandzie ogłoszono 6 września 2016 r., jednak to ognisko nie było powiązane z ogniskami w Angoli i DRC.

 

Żółta gorączka jest chorobą wirusową o ostrym przebiegu, występującą w 34 krajach Afryki Subsaharyjskiej oraz 13 państwach ameryki Środkowej i Południowej (od Panamy po północne części Argentyny). Choroba ta nie występuje w Azji, choć komary mogące być wektorami wirusa żółtej gorączki są obecne na południu oraz na południowym wschodzie tego kontynentu.

Do zakażenia człowieka dochodzi na skutek ukąszenia komarów należących do wybranych gatunków, będących wektorami wirusa żółtej gorączki. Wyróżnia się 2 postacie żółtej gorączki: miejską, w której rezerwuarem wirusa jest człowiek, a wektorem komar Aedes aegypti oraz postać leśną (klasyczną), w której rezerwuarem wirusa żółtej gorączki są małpy, a wektorami komary z rodzaju Haemagogus, Sabethes oraz inne gatunki Aedes. Komary będące wektorami wirusa żółtej gorączki wykazują aktywność w ciągu dnia i występują zarówno na terenach wiejskich, w lasach tropikalnych, jak i w miastach.

Żółta gorączka przebiega w dwóch fazach. Po okresie inkubacji trwającym od 3 do 6 dni pojawiają się objawy takie jak gorączka, dreszcze, silne bóle głowy, pleców i uogólnione bóle mięśniowe, nudności, uczucie zmęczenia, osłabienie. Okres ten trwa 3-4 dni i zwykle po tym czasie objawy ustępują. Po przerwie ok. 2 dni pojawiają się kolejne objawy związane z fazą toksyczną choroby. Powraca gorączka i początkowo objawy podobne do tych z pierwszej fazy, ale bardziej nasilone. Ponadto może dochodzić do wystąpienia krwotoków, żółtaczki, ciężkie przypadki przebiegają także ze wstrząsem czy objawami ze strony układu nerwowego takimi jak: drgawki, śpiączka, splątanie. Nawet do 50% przypadków przebiegających ciężko może zakończyć się zgonem.

 

Jedynym skutecznym sposobem zabezpieczenia się przed zachorowaniem na żółta gorączkę jest poddanie się szczepieniu przeciwko tej chorobie. Szczepienie to jest rekomendowane osobom powyżej 9 miesiąca życia, udającym się w podróż w rejony endemiczne dla żółtej gorączki.

Zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi, szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest szczepieniem wymaganym (obowiązkowym) przy wjeździe do niektórych krajów strefy tropikalnej, przede wszystkim w Afryce i Ameryce Południowej.

Wykonanie szczepienia jest dokumentowane w Międzynarodowej Książeczce Szczepień, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16.09.2010 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych oraz sposobu finansowania i dokumentowania zalecanych szczepień ochronnych wymaganych międzynarodowymi przepisami zdrowotnymi (Dz. U. z 2010 r, Nr 180, poz. 1215).

Aktualna lista państw wymagających okazania dokumentu potwierdzającego posiadanie i ważność szczepienia przeciwko żółtej gorączce.

Informacje nt. szczepień w podróżach zagranicznych dostępne są także na stronie akcji „Zaszczep w sobie chęć szczepienia”.

 

Komary będące wektorami wirusa żółtej gorączki oraz niektórych innych wirusowych chorób tropikalnych wykazują aktywność w ciągu dnia, w szczególności o poranku oraz późnym popołudniem i występują zarówno na terenach wiejskich, leśnych oraz w miastach.

W związku z tym, równolegle z posiadanym aktualnym szczepieniem przeciwko żółtej gorączce, rekomendowane jest:

- stosowanie repelentów chemicznych w ciągu dnia jak i w nocy, podczas przebywania na zewnątrz jak i wewnątrz pomieszczeń,

- noszenie odpowiedniego ubioru chroniącego przed pokąsaniem przez komary,

- używanie moskitier,

- pozostawanie w pomieszczeniach w okresie pór dnia, w których aktywność komarów jest największa.

 

W razie zachorowania w trakcie pobytu należy natychmiast poprosić o pomoc lekarską, zaś w przypadku wystąpienia niepokojących objawów chorobowych po powrocie z ww. rejonu należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, informując o przebytej podróży.

W celu uzyskania informacji o innych zagrożeniach zdrowotnych w tym kraju należy przed wyjazdem do tego kraju skontaktować się z lekarzem medycyny podróży lub lekarzem medycyny chorób tropikalnych, najlepiej nie później niż 6 - 8 tyg. przed planowaną podróżą. Pozwoli to na przyjęcie zalecanej przez lekarza profilaktyki.

Więcej informacji dotyczących bezpieczeństwa w czasie podróży znajduje się na stronach Ministerstwa Spraw Zagranicznych „Polak za granicą” oraz „Odyseusz”.