Aktualizacja wrzesień 2016 r.

 

Zgodnie z rekomendacjami Komitetu ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych WHO dotyczącymi międzynarodowego szerzenia się dzikiego szczepu wirusa polio z dnia 11 sierpnia 2016 r.:

1. przed podróżą do Pakistanu oraz Afganistanu, z zamiarem pobytu powyżej 4 tygodni w tych krajach, zaleca się:

W przypadku braku aktualnego szczepienia władze Pakistanu lub Afganistanu mogą, w związku z wymogami WHO, oczekiwać wykonania szczepienia przed opuszczeniem terytorium kraju u osób przebywających na ich terytorium powyżej 4 tygodni.

2. przed podróżą do Nigerii, Gwinei, Laosu, Republiki Związku Mjanmy oraz na Madagaskar, z zamiarem pobytu powyżej 4 tygodni w jednym z wyżej wymienionych krajów, zaleca się posiadanie dokumentu poświadczającego wykonanie szczepienia przeciwko poliomyelitis, które zostało przeprowadzone najpóźniej na 4 tygodnie, ale nie wcześniej niż na 12 miesięcy, przed planowanym terminem opuszczenia jednego z wymienionych wyżej państw.

Lekarz na podstawie wywiadu i badania przeprowadzonego z pacjentem, podejmuje decyzję odnośnie szczepienia.

 

Poliomyelitis jest wysoce zakaźną chorobą wywoływaną przez enterowirus. Zachorować może każdy, kto nie był zaszczepiony, niezależnie od wieku. Największy odsetek zachorowań dotyczy jednak dzieci poniżej 5 roku życia. Zakażenie przenosi się drogą pokarmową i kropelkową przez kontakt z osobą zakażoną, przedmioty skażone jej wydzielinami (pochodzącymi z gardła albo zanieczyszczone kałem) oraz przez pokarm lub wodę zanieczyszczoną ściekami skażonymi wirusem.

Objawy poliomyelitis są zróżnicowane. Możliwe jest bezobjawowe nosicielstwo, ale chorobie mogą towarzyszyć też objawy nieswoiste (ból głowy, gorączka, sztywność karku czy bóle kończyn). Poliomyelitis może również przyjmować ciężkich zakażeń manifestujących się porażeniami wiotkimi. Porażenia te są przeważnie niesymetryczne. Niedowłady są zwykle trwałe. U 10% osób, choroba kończy się śmiercią.

Wyróżniamy 3 typy wirusa polio. Do połowy 2015 r. wszystkie przypadki zgłoszonych zachorowań na poliomyelitis wywołane były typem 1 dzikiego wirusa (ang. Wild Polioviruses Type 1) (WPV1).

Nie istnieje specyficzne leczenie poliomyelitis, dlatego też tak ważną rolę odgrywają szczepienia ochronne.

 

Sytuacja epidemiologiczna:

W dniu 5 maja 2014 r. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wydała komunikat, w którym określiła transgraniczne rozprzestrzenianie się dzikiego wirusa polio w roku 2014 jako wydarzenie nadzwyczajne, stanowiące międzynarodowe zagrożenie dla zdrowia publicznego. WHO podkreśliło także że taka sytuacja może skutkować niepowodzeniem w prowadzonym od lat ogólnoświatowym programie, mającym na celu eradykację poliomyelitis na całym świecie. Konsekwencje dalszego rozprzestrzeniania się wirusa polio mogą być szczególnie dotkliwe w obliczu sytuacji, gdy wiele państw wolnych od choroby, ale w których toczą się konflikty, i w związku z czym poziom zaszczepienia przeciwko polio znacznie się obniżył, może być szczególnie podatnych na ponowne pojawienie się zagrożenia.W związku z tą sytuacją WHO podjęło skoordynowane międzynarodowe działania w celu przerwania transmisji wirusa polio.

W Polsce ostatni przypadek poliomyelitis wywołany dzikim szczepem wirusa miał miejsce 1984 r., natomiast cały Region Europejski WHO został uznany za wolny od tej choroby w 2002 r.

W 2015 r. na świecie odnotowano 51 przypadków poliomyelitis, w porównaniu z 246, które wystąpiły w 2014 r. Wszystkie zgłoszone zachorowania dotyczyły Afganistanu i Pakistanu, przy czym 80% przypadków odnotowano w Pakistanie.

W 2016 r. jak dotąd wystąpiło 26 nowych zachorowań na poliomyelitis, w tym 14 w Pakistanie, 9 w Afganistanie oraz 3 w Nigerii.

 

Podczas pobytu w ww. krajach Azji i Afryki, należy pamiętać o zachowaniu następujących ogólnych zasad, które pozwolą zminimalizować szanse zachorowania na choroby zakaźne:

1) stosować zasady higieny osobistej. Myć ręce przed przygotowaniem i spożyciem posiłków oraz po korzystaniu z toalet.

2) myć owoce i warzywa niezanieczyszczoną wodą.

3) spożywać posiłki poddane obróbce termicznej, spożywane produkty mleczne powinny być pasteryzowane.

4) nie spożywać: surowych produktów, mięsa pochodzącego od dzikich gatunków zwierząt, potraw z ulicznych straganów.

5) pić napoje fabrycznie zamknięte lub przegotowaną wodę.

6) nie pić wody z kranu, ani nie stosować kostek lodu zrobionych na jej bazie (również w sorbetach).

7) unikać: kontaktu z chorymi osobami, dotykania rękoma ust, nosa i oczu oraz

8) unikać dotykania zwierząt.

 

W razie wystąpienia objawów chorobowych w trakcie pobytu należy natychmiast poprosić o pomoc lekarską, zaś w przypadku wystąpienia niepokojących objawów chorobowych po powrocie z ww. rejonów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, informując o przebytej podróży.

W celu uzyskania informacji o innych zagrożeniach występujących w tych krajach należy przed wyjazdem skontaktować się z lekarzem medycyny podróży lub lekarzem medycyny tropikalnej, najlepiej nie później niż 6 - 8 tyg. przed planowaną podróżą. Pozwoli to na przyjęcie zalecanej przez lekarza profilaktyki.

Więcej informacji dotyczących bezpieczeństwa w czasie podróży znajduje się na stronach Ministerstwa Spraw Zagranicznych „Polak za granicą” oraz "Odyseusz".