Dlaczego Światowy Dzień Wody?

Światowy Dzień Wody, został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych rezolucją z dnia 22 grudnia 1992 r., w ramach Agendy 21, w czasie konferencji Szczyt Ziemi 1992 (UNCED) w Rio de Janeiro w Brazylii. Rok 1993 zapoczątkował obchody, które od tej pory odbywają się corocznie pod innym hasłem.

Obchodzony międzynarodowo Światowy Dzień Wody jest okazją do poznania problemów związanych z wodą, poinformowania o nich innych oraz podjęcia działań mogących zmienić istniejącą sytuację. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanowiło pierwszy Światowy Dzień Wody na 22 marca 1993 r. Każdego roku UN-Water, agencja koordynująca prace Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące wody i warunków sanitarnych, ustala temat Światowego Dnia Wody odpowiadający obecnym lub przyszłym wyzwaniom.

Celem Światowego Dnia Wody jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na problemy związane z zasobami słodkiej wody na świecie. W tym roku obchody Światowego Dnia Wody dotyczą współzależności pomiędzy stanem i jakością ekosystemów wodnych a ściekami oraz możliwości ich wykorzystania po uprzednim oczyszczeniu do np. nawadniania terenów zielonych miast, ogrodów czy chłodzenia stosowanego w przemyśle.

Tegoroczny temat wpisuje się w Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ, które zostały przyjęte w siedzibie głównej ONZ w Nowym Jorku we wrześniu 2015 r. na szczycie Agendy Zrównoważonego Rozwoju 2030 dokumentem “Przekształcanie naszego świata: Agenda na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju – 2030”. Jeden z siedemnastu Celów Zrównoważonego Rozwoju - numer 6 CZYSTA WODA I SYSTEM SANITARNY dotyczy zapewnienia dostępności wody dla wszystkich ludzi oraz zrównoważonego zarządzania wodą i infrastrukturą sanitarną. Działania edukacyjne podejmowane w ramach tegorocznego święta mają przyczynić się do osiągnięcia założeń celu nr 6 dotyczącego zmniejszenia o połowę odsetka nieoczyszczonych ścieków jak również zwiększenia odzysku wody i jej bezpiecznego ponownego wykorzystania.

W tym roku w Polsce planowane wydarzenia w ramach Światowego Dnia Wody odbędą się w Lublinie (Happening z okazji Światowego Dnia Wody), Poznaniu (Faculty of Environmental Engineering and Spatial Management) oraz we Wrocławiu (The World Water Day at Hydropolis).

Oficjalna strona Światowego Dnia Wody: http://www.worldwaterday.org/

Woda stanowi 70% powierzchni Ziemi - 97% to morza i oceany, a jedynie 3% wody słodkie.

Życie bez wody nie jest możliwe. Aby to zrozumieć, wystarczy sobie uświadomić, że woda stanowi średnio 70% masy ciała dorosłego człowieka. Bez wody życie nie tylko nie ma szans się rozwinąć, ale również trwać. Niektóre organizmy bowiem mogą żyć bez powietrza, ale bez wody jest to niemożliwe.

Jak twierdzą uczeni bez jedzenia możemy wytrzymać miesiąc, a bez wody tydzień. Odpowiednia ilość i jakości dostarczanej wody zapewnia właściwe funkcjonowanie procesów fizjologicznych organizmu, zaś jej brak lub nie wystarczająca ilość może stanowić zagrożenie dla życia.

Woda przeznaczona do spożycia przez ludzi w Polsce w aspekcie prawnym i statystycznym.

Zapewnienie obywatelom wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w odpowiedniej ilości i odpowiedniej jakości jest jednym z podstawowych zadań państwa realizowanym przez administrację rządową i samorządową. Kwestie bezpieczeństwa zdrowotnego wody są objęte również prawem wspólnotowym w związku z zasadą swobodnego przepływu osób, towarów, świadczenia usług. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w dyrektywie Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. UE L 330 z 05.12.1998) implementowanej do prawa polskiego.

W Polsce około 36 mln ludności jest zaopatrywanych w wodę ze zbiorowego systemu zaopatrzenia w wodę do spożycia przez około 8 500 wodociągów, natomiast pozostała część ludności zaopatruje się w wodę pochodzącą z indywidualnych ujęć np. z przydomowych studni.

W roku 2015 około 99% konsumentom dostarczano wodę w ramach zbiorowego zaopatrzenia zgodną z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, natomiast około 1% mieszkańcom dostarczano wodę warunkowo dopuszczoną do spożycia.

Wzrost świadomości konsumentów na temat wymagań, jakie powinna spełniać bezpieczna i „zdrowa” woda do spożycia oraz zwiększenie/zintensyfikowanie nadzoru organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi powoduje podnoszenie jakości świadczonych usług przez podmioty prowadzące zbiorowe zaopatrzenie w wodę przeznaczoną do spożycia. Podmioty te starają się zapewnić dostarczenie produktu o jak najwyższej jakości, co znajduje odzwierciedlenie w uzyskiwanych wynikach badań wykonywanych w ramach nadzoru w skali kraju.

Podmioty zobowiązane do zapewnienia odpowiedniej jakości wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi

1) Gminy - organy zobligowane do:

- zaspokajania potrzeb wspólnoty w zakresie zaopatrzenia w wodę,

- informowania mieszkańców o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Zadania realizowane na podstawie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 328) oraz ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, z poźn. zm.).

2) Przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne oraz podmioty wykorzystujące wodę, pochodzącą z indywidualnego ujęcia, jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej - podmioty zobowiązane do:

- zapewnienia należytej jakości dostarczanej wody,

- prowadzania oceny przydatności wody obejmującej m.in. wykonywanie badań jakości wody z częstotliwością określoną w przepisach prawa,

- podejmowanie działań naprawczych gdy woda nie spełnienia wymagań przepisów prawa,

- realizacji dostaw wody w wymaganej ilości oraz pod odpowiednim ciśnieniem w sposób ciągły i niezawodny.

Zadania realizowane na podstawie ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 328).

Podmioty sprawujące nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zostały zobowiązane do:

1) kontroli przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne,
w tym zakresie,

2) monitorowania wykonywania przez zobowiązane do tego podmioty (przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, podmioty wykorzystujące wodę, pochodzącą z indywidualnego ujęcia, jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej) badań jakości wody w zakresie i z częstotliwością określoną przepisami prawa,

3) stwierdzania, na podstawie sprawozdań z badań wody:

a) przydatności wody do spożycia, w przypadku gdy woda spełnia wymagania określone przepisami prawa,

b) przydatności wody do spożycia, na warunkach przyznanego odstępstwa (derogacje),

c) warunkowej przydatności wody do spożycia, dla parametrów określonych w przepisach prawa, po rozważeniu stopnia zagrożenia dla zdrowia,

d) braku przydatności wody do spożycia,

4) wykonywania badań jakości wody, zgodnie z ustalonym przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej planem działania na dany rok,

5) dokonywania okresowych ocen jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (nie rzadziej niż raz na rok, nie rzadziej niż raz na sześć miesięcy, w zależności od przyznanego odstępstwa albo stwierdzonej warunkowej przydatności wody do spożycia),

6) dokonywania ocen obszarowych jakości wody oraz szacowania ryzyka zdrowotnego konsumentów,

7) przekazania właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) informacji koniecznych do podjęcia działań mających na celu zaopatrzenie konsumentów w wodę
o właściwej jakości.

Zadania realizowane na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1412, z późn. zm.) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469
z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r., poz. 328).

Wymagania jakim powinna odpowiadać woda przeznaczona do spożycia przez ludzi oraz częstotliwość wykonywanych badań jakości tej wody zostały szczegółowo określone
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. poz. 1989).