There is no translation available.

 Zadaniem Głównego Inspektoratu Sanitarnego w zakresie współpracy międzynarodowej w sprawach należących do kompetencji Głównego Inspektora Sanitarnego jest współpraca z Ministerstwem Zdrowia w zakresie przygotowywania i uzgadniania stanowisk prezentowanych na forum instytucji Unii Europejskiej, instrukcji wyjazdowych, wkładów do wystąpień przedstawicieli Kierownictwa Ministerstwa Zdrowia. Przedstawiciele Głównego Inspektoratu Sanitarnego oraz współpracujący eksperci z instytutów naukowych uczestniczą również w pracach instytucji unijnych m.in. w grupach roboczych Rady Unii Europejskiej, komitetach i grupach roboczych Komisji Europejskiej oraz Agencjach Unii Europejskiej, wspierając realizowane przez Ministerstwo Zdrowia zadania w obszarze zdrowia publicznego na wszystkich forach unijnych i międzynarodowych.

Unijne systemy wymiany informacji

W ramach prowadzonej współpracy międzynarodowej Główny inspektorat Sanitarny wykorzystuje do codziennej pracy w zakresie dotyczącym zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej następujące systemy wymiany informacji:

Od 2004 – Krajowy System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności (Rapid Alert System for Food and Feed - RASFF)

RASFF jest systemem służącym do wymiany informacji, pomiędzy organami urzędowej kontroli, o żywności, paszy i materiałach do kontaktu z żywnością, potencjalnie niebezpiecznych dla zdrowia ludzi, zwierząt lub środowiska i działaniach następczych prowadzonych w wyniku zidentyfikowania takich produktów.

Od 2007 – Nieformalne forum Wymiany Informacji CLEEN (Chemicals Legislation European Enforcement Network – CLEEN)

Sieć CLEEN jest nieformalnym forum wymiany informacji, które koordynuje i doskonali zadania związane z egzekwowaniem wspólnotowego prawa z zakresu chemikaliów. W latach 2007-2010 Główny Inspektorat Sanitarny wspólnie z Umweltbundesamt w Wiedniu prowadził Sekretariat sieci CLEEN. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uczestniczyły w projektach realizowanych w ramach sieci CLEEN. Obecnie realizowany jest projekt Eurodeter, którego celem jest kontrola detergentów.

Od 2008 - System Wczesnego Ostrzegania i Reagowania (Early Warning and Response System - EWRS) w zakresie chorób zakaźnych

EWRS jest systemem komputerowym, za pomocą którego państwa członkowskie mogą wysyłać poufne ostrzeżenia o zdarzeniach mogących mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców UE, wymieniać się informacjami oraz koordynować swoją reakcję na takie sytuacje.

Od 2009 – System Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym (Internal Market Information System – IMI)

IMI to elektroniczne narzędzie działające poprzez przeglądarkę internetową w trybie on-line, umożliwiające właściwym organom prowadzenie współpracy administracyjnej w odniesieniu do ogółu unijnych aktów prawnych dotyczących rynku wewnętrznego. System IMI zapewnia zarejestrowanym organom szybki i bezpieczny kanał komunikacji na potrzeby transgranicznej wymiany informacji ze swoimi odpowiednikami, skutecznie przyczyniając się do eliminowania barier wynikających z różnic językowych i różnych struktur administracyjnych.

Od 2014 - System Wczesnego Ostrzegania i Reagowania (Early Warning and Response System - EWRS) w zakresie transgranicznych zagrożeń zdrowia publicznego innych niż choroby zakaźne tj.

  • zagrożenia o pochodzeniu chemicznym
  • zagrożenia o pochodzeniu środowiskowym
  • zagrożenia o pochodzeniu nieznanym
  • oraz zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym w dziedzinie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym.

EWRS jest systemem komputerowym, za pomocą którego państwa członkowskie mogą wysyłać poufne ostrzeżenia o zdarzeniach mogących mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców UE, wymieniać się informacjami oraz koordynować swoją reakcję na takie sytuacje.

Współpraca z UE

Główny Inspektor Sanitarny jako centralny organ administracji rządowej kierujący Państwową Inspekcją Sanitarną, współdziała w obszarze bezpieczeństwa żywności z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority - EFSA) z siedzibą w Parmie (Włochy). Od 2008 roku w Głównym Inspektoracie Sanitarnym funkcjonuje Polski Punkt Koordynacyjny EFSA. Polski Punkt Koordynacyjny, który współpracuje również z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie bezpieczeństwa żywności objętej nadzorem przez ministra właściwego ds. rolnictwa.

W zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych, Główny Inspektor Sanitarny ściśle współpracuje z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (European Centre for Disease Prevention and Control – ECDC) z siedzibą w Sztokholmie (Szwecja).

Główny Inspektorat Sanitarny bierze również udział w pracach związanych zdziałaniem Europejskiej Agencji Chemikaliów (European Chemical Agency – ECHO) z siedzibą w Helsinkach (Finlandia) w ramach unijnego rozporządzenia REACH odnoszącego się do substancji chemicznych, jak i CLEEN (Chemical Legislation European Enforcement Network), czyli Nieformalnego Forum Wymiany Informacji, które koordynuje i doskonali zadania związane z egzekwowaniem prawa z zakresu chemikaliów. Ponadto pracownicy Urzędu biorą udział, między innymi, w spotkaniach przedstawicieli krajów Unii Europejskiej grupy Europejskiej Sieci Organów Regulujących Wodę do Spożycia (European Network of Drinking Water Regulators - ENDWARE).

Grupa Robocza Rady UE ds. Środków Spożywczych (I.05)

Główny Inspektorat Sanitarny zgodnie z kompetencjami, odpowiedzialny jest za prowadzenie Grupy Roboczej Rady UE ds. Środków Spożywczych (I.05). Podczas posiedzeń tej Grupy analizowane są przygotowane przez Komisję Europejską projekty aktów prawnych regulujących kwestie związane m.in. z bezpieczeństwem i znakowaniem żywności.

Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia (Health Security Committee– HSC)

Komitet ds. Bezpieczeństwa Zdrowia został utworzony w 2001 r. na wniosek ministrów zdrowia UE jako nieformalna grupa doradcza do spraw bezpieczeństwa zdrowia na szczeblu europejskim. W decyzji nr 1082/2013/UE sformalizowano podstawy funkcjonowania Komitetu i wzmocniono jego rolę. Za pośrednictwem Komitetu ds. Bezpieczeństwa Zdrowia, Komisja Europejska koordynuje środki na rzecz bezpieczeństwa zdrowotnego w Unii Europejskiej.

Zadania realizowane przez HSC to:

  • umożliwienie rządom UE wymiany informacji i oceny zdarzeń związanych z zagrożeniami zdrowotnymi
  • funkcjonowanie jako forum dyskusyjne i źródło informacji dla ministrów ds. zdrowia
  • usprawnienie skoordynowanych działań kryzysowych podejmowanych przez władze państw UE

Od 2014 roku w pracach Komitetu bierze czynny udział przedstawiciel Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Materiał filmowy poświęcony zarządzaniu kryzysowemu w obszarze zagrożeń zdrowotnych

Współpraca z organizacjami międzynarodowymi

Główny inspektorat Sanitarny współpracuje ze Światową Organizacją Zdrowia (World Health Organization – WHO), z siedzibą w Genewie (Szwajcaria); w tym z Biurem WHO w Polsce oraz innymi organizacjami międzynarodowymi m. in.: Międzynarodowym Stowarzyszeniem Przewoźników Lotniczych (The International Air Transport Association – IATA), z siedzibą w Montrealu (Kanda), Międzynarodową Organizacją Lotnictwa Cywilnego (International Civil Aviation Organization - ICAO) z siedzibą w Montrealu (Kanada), Międzynarodową Organizacją Morską (International Maritime Organization – IMO) z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) w zakresie bezpieczeństwa sanitarnego ruchu lotniczego i morskiego, ze szczególnym uwzględnieniem zabezpieczenia Punktów Wejścia (Points of Entry) w portach morskich i lotniczych.

Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w II poł. 2011 roku – działania Głównego Inspektora Sanitarnego

Główny Inspektorat Sanitarny uczestniczył aktywnie w pracach polskiej prezydencji. W trakcie jej trwania przedstawiciele Głównego Inspektoratu Sanitarnego przewodniczyli Grupie Roboczej do Spraw Środków Spożywczych i współpracowali z innymi grupami roboczymi, w tym szczególnie z Grupą Roboczą do Spraw Zdrowia Publicznego. Podczas sprawowania przez Polskę przewodnictwa w Radzie UE w II poł. 2011 roku, prowadzono liczne prace nad projektami aktów prawnych m.in. projektem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

  • Priorytety prezydencji – nierówności w zdrowiu

W okresie przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej w II połowie 2011 r., w obszarze zdrowia publicznego były realizowane dwa główne priorytety: zmniejszanie różnic w zdrowiu społeczeństw Europy oraz zapobieganie chorobom mózgu, chorobom neurodegeneracyjnym, w tym chorobie Alzheimera.

Pierwszy priorytet, poświęcony zmniejszaniu różnic w zdrowiu społeczeństw Europy został wybrany i przygotowany przy uwzględnieniu dokumentów strategicznych Unii Europejskiej: drugiego wspólnotowego programu działań w dziedzinie zdrowia na lata 2008-2013 i strategii „Europa 2020”. Trzy główne zagadnienia, na których skupiły się prace polskiej prezydencji w zakresie przeprowadzenia priorytetu to: zmniejszanie różnic w zdrowiu pomiędzy krajami UE poprzez oddziaływanie na determinanty zdrowia, w szczególności właściwym odżywianiu i aktywności fizycznej, zapobieganie i kontrola chorób układu oddechowego u dzieci oraz zapobieganie i leczenie zaburzeń komunikacyjnych u dzieci, w tym z wykorzystaniem e-zdrowia i rozwiązań innowacyjnych.

Należy podkreślić, że prace związane z włączeniem zagadnień związanych z kwestią nierówności w zdrowiu społeczeństw Europy zostały zaznaczone na forum międzynarodowym już podczas zorganizowanego z inicjatywy Pana Andrzeja Wojtyły, ówczesnego Głównego Inspektora Sanitarnego, spotkania ministrów właściwych do spraw zdrowia państw Europy Centralnej, Wschodniej i Południowo-Wschodniej w listopadzie 2007 r. w Warszawie.

Tematem spotkania było zmniejszanie różnic zdrowotnych pomiędzy krajami UE oraz krajami sąsiednimi. Przewodniczącą spotkania była Minister Zdrowia Polski, Pani Ewa Kopacz.

W dniu 26 listopada 2007 r. z inicjatywy Ministra Zdrowia Polski, uczestniczący w spotkaniu Ministrowie Zdrowia 12 krajów: Republiki Czeskiej, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Węgier, Rumunii, Serbii, Słowenii, Słowacji, Bułgarii, Turcji oraz Międzynarodowej Agencji ds. Badań nad Nowotworami (IARC), podpisali deklarację o wzajemnej współpracy, zwaną Deklaracją Warszawską. Dokument ten, przedstawia cele i kierunki działania, których realizacja może znacząco wpłynąć na zmniejszanie różnic w zdrowiu w Europie Środkowej i Wschodniej.

Główny Inspektor Sanitarny w związku z Deklaracją Warszawską podjął starania o uznanie problemu nierówności w zdrowiu jako priorytetu podczas polskiej prezydencji w Radzie UE w II poł. 2011r.

W trakcie prac przygotowawczych prowadzonych w 2009 i 2010 r. ostatecznie przedstawiono, wraz z uzasadnieniem, które odwołuje się do kontynuacji prac podjętych na podstawie Deklaracji Warszawskiej, temat priorytetu w zakresie nierówności w zdrowiu społeczeństw Europy. Jednocześnie, zgodnie z przyjętym przez Komitet Spraw Europejskich dokumentem, „Zasady finansowania i organizacji spotkań organizowanych w kraju podczas polskiej prezydencji” przyjęto założenie zorganizowania centralnej Konferencji Ministerialnej poświęconej wyrównywaniu różnic w zdrowiu między krajami UE. Konferencja została zaplanowana w kalendarzu prezydencji na 7-8 listopada 2011 r.

  • Przygotowanie i przebieg prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej w II połowie 2011 r. – obszar zdrowia publicznego

Oficjalne przygotowania do polskiej prezydencji w Radzie UE rozpoczęły się w Głównym Inspektoracie Sanitarnym w listopadzie 2008 r. kiedy to w Ministerstwie Zdrowia powołano oficjalnie Zespół do spraw Koordynacji Przygotowań Ministerstwa Zdrowia do Realizacji Zadań Wynikających z Przejęcia przez Polskę Przewodnictwa w Radzie UE w II połowie 2011 r. Zgodnie z wytycznymi przygotowanymi przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Przygotowania Organów Administracji Rządowej i Sprawowania przez Rzeczypospolita Polską Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej, Pana Mikołaja Dowgielewicza, w Głównym Inspektoracie Sanitarnym powołano korpus prezydencji, w którego skład weszli wyznaczeni urzędnicy, odpowiedzialni za przygotowanie urzędu do prezydencji.

Członkowie korpusu prezydencji, wraz z osobami wspierającymi, uczestniczyli w szeregu kursów, seminariów i wizyt studyjnych, przygotowujących od strony merytorycznej i technicznej do pracy, również w strukturach unijnych. Główny Inspektorat Sanitarny, jako urząd posiadajacy odpowiednie kompetencje, odpowiadał za przygotowanie i prowadzenie prac Grupy Roboczej ds. Środków Spożywczych, jednej z 250 grup roboczych przygotowujących projekty dla Rady UE i COREPER-u. Jednocześnie, trwały zaawansowane prace związane ze spotkaniami w ramach trio prezydencji, mające na celu opracowanie programu 18 miesięcznego trio prezydencji: Polska, Dania, Cypr.

  • Najważniejsze wydarzenia w obszarze zdrowia publicznego

Najważniejsze wydarzenia w obszarze zdrowia publicznego, które miały miejsce podczas polskiej prezydencji w Radzie UE:

  • Nieformalne Spotkanie Ministrów Zdrowia Unii Europejskiej w Sopocie 5-6 lipca 2011 r.
  • Konferencja Ministerialna „Solidarność w Zdrowiu. Wyrównywanie różnic zdrowotnych między krajami Unii Europejskiej” w Poznaniu 7-8 listopada 2011 r.
  • Rada Unii Europejskiej ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Spraw Konsumenckich (EPSCO), 2 grudnia 2011 r.
  • Podsumowanie działań Głównego Inspektora Sanitarnego w związku ze sprawowaniem przez Polskę przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej w II połowie 2011 r.

W ramach przewodniczenia pracom Grupy Roboczej ds. Środków Spożywczych, polska prezydencja kontynuowała prace nad następującymi dokumentami:

  • projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności – celem tego projektu jest uproszczenie i uaktualnienie ustawodawstwa z zakresu znakowania żywności oraz osiągnięcie wysokiego stopnia ochrony zdrowia i interesów konsumentów, poprzez umożliwienie im dokonywania świadomych wyborów żywności. Projekt wprowadzi m.in. obowiązek podawania informacji o wartości odżywczej produktów spożywczych;
  • projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 2001/112/WE odnoszącą się do soków owocowych i niektórych podobnych produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi - uwzględnia postęp techniczny w metodach produkcji soków, wyklucza cukry z listy składników dopuszczonych do stosowania w sokach, porządkuje przepisy w sprawie aromatów w sokach, określa wymagania dla soku pomidorowego;
  • projekt rozporządzenia PE i Rady w sprawie żywności przeznaczonej dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. Projekt ma ujednolicić ustawodawstwo w tym zakresie we wszystkich krajach UE; powinny też zostać uproszczone kwestie kwalifikacji produktów specjalnego przeznaczenia medycznego oraz procedury ich notyfikacji.

Cele polskiej prezydencji w zakresie prac grupy roboczej, które zostały osiągnięte to:

  • udział w pracach nad rozporządzeniem PE i Rady UE w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, w tym dopracowanie technicznych kwestii związanych z zakończeniem prac nad projektem
  • uzgodnienie projektu dotyczącego dyrektywy sokowej pomiędzy PE i Radą UE
  • przedstawienie raportu na temat stanu prac w zakresie rozporządzenia PE i Rady UE dotyczącego żywności dla niemowląt i małych dzieci oraz żywności specjalnego przeznaczenia medycznego

Ukoronowaniem wysiłków podjętych przez Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz wzmacniania zdrowia publicznego, poprzez zmniejszanie różnic w zdrowiu społeczeństw krajów UE oraz krajów Partnerstwa Wschodniego z uwzględnieniem bezpieczeństwa żywności i żywienia jako istotnego narzędzia zmniejszania nierówności w zdrowiu było przyjęcie w dniu 2 grudnia 2011 r. na posiedzenie Rady UE ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Spraw Konsumenckich (EPSCO) konkluzji pt. „Konkluzja w sprawie zmniejszania różnic zdrowotnych w UE poprzez zorganizowane działania na rzecz promowania zdrowego stylu życia”

Integracja z Unią Europejską - Programy Rozwoju Instytucjonalnego tzw. Programy Pomocowe

Główny Inspektorat Sanitarny w ramach projektów przedakcesyjnych PHARE i Transition Facility zrealizował Programy Rozwoju Instytucjonalnego, skierowane w ramach pomocy bezzwrotnej dla Państw Europy Środkowo – Wschodniej. W ramach projektów dotyczących wzmocnienia obszaru bezpieczeństwa żywności, opracowano i wdrożono między innymi Strategię Bezpieczeństwa Żywności, określono potrzeby i możliwości Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co pozwoliło na doposażenie istniejącej sieci laboratoriów (przede wszystkim zakup nowej aparatury laboratoryjno - badawczej). Pomoc przedakcesyjna była również alokowana w obszarze poprawy procesów monitorowania jakości wody przeznaczonej do spożycia i zarządzania jakością wód w Polsce, zwłaszcza w odniesieniu do Dyrektywy 98/83/WE. Projekty realizowano również w obszarze higieny środowiska, w zakresie chemikaliów, ochrony radiologicznej czy też kwestii czynników biologicznych w środowisku pracy. Projekty obejmowały również przystosowanie nadzoru epidemiologicznego i zwalczania chorób zakaźnych do standardów obowiązujących w Unii Europejskiej oraz doskonalenie umiejętności w przypadku wybuchu epidemii chorób zakaźnych. Podobnie jak Program Phare, tak też i Transition Facility był prowadzony przy pomocy dwóch podstawowych narzędzi: pomocy technicznej oraz współpracy bliźniaczej (twinning z partnerami z krajów członkowskich.